فرصت ها و تهدیدهای استفاده از ChatGPT در فرایند آموزشی

گسترش سریع ابزارهای هوش مصنوعی مولد، به ویژه ChatGPT، چشم اندازهای جدیدی را در فرایند یاددهی یادگیری ایجاد کرده است. این فناوری با قابلیت تولید و پردازش متن، پاسخ گویی تعاملی، ارائه بازخورد و کمک به تولید محتوای آموزشی، می تواند نقش موثری در بهبود کیفیت و انعطاف پذیری آموزش ایفا کند؛ با این حال، استفاده گسترده و بدون ضابطه از آن با چالش ها و تهدیدهایی نیز همراه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی فرصت ها و تهدیدهای استفاده از ChatGPT در فرایند آموزشی انجام شده است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از روش مطالعه اسنادی و بررسی منابع علمی مرتبط، ابعاد مثبت و منفی به کارگیری این فناوری در آموزش را مورد بررسی قرار می دهد. یافته ها نشان می دهد که از مهم ترین فرصت های ChatGPT می توان به شخصی سازی یادگیری، دسترسی سریع به اطلاعات، ارائه بازخورد فوری، کمک به تولید محتوای آموزشی، حمایت از معلمان و تقویت یادگیری خودراهبر اشاره کرد. در مقابل، احتمال ارائه اطلاعات نادرست، تقلب و کاهش اصالت فعالیت های آموزشی، وابستگی بیش از حد یادگیرندگان، تضعیف تفکر انتقادی، مسائل مربوط به حریم خصوصی و چالش های اخلاقی و حقوقی از مهم ترین تهدیدهای آن محسوب می شوند. بر این اساس، استفاده اثربخش از ChatGPT مستلزم تدوین سیاست های آموزشی و اخلاقی روشن، ارتقای سواد هوش مصنوعی معلمان و دانش آموزان و حفظ نظارت و قضاوت انسانی است. در مجموع، ChatGPT زمانی می تواند به ابزاری موثر در آموزش تبدیل شود که استفاده از آن به صورت هدفمند، انتقادی و مسئولانه و در راستای اهداف تربیتی و آموزشی صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

ChatGPT ، هوش مصنوعی مولد ، فرایند آموزشی ، یادگیری ، فناوری آموزشی