نقش معلم و مدرسه در توسعه فرهنگ نماز

نماز به عنوان یکی از بنیادی ترین آموزه های دینی نقش مهمی در شکل گیری شخصیت، معنوی، اخلاقی و اجتماعی انسان دارد. ترویج فرهنگ نماز در جامعه به ویژه در میان نسل نوجوان و جوان نیازمند برنامه ریزی آگاهانه و نقش آفرینی نهادهای تربیتی است. در این میان معلم و مدرسه به عنوان دو رکن اساسی نظام تعلیم و تربیت جایگاهی بی بدیل در توسعه و نهادینه سازی فرهنگ نماز دارند. معلم مهم ترین الگوی رفتاری دانش آموزان به شمار می رود. رفتار، گفتار و پایبندی عملی معلم به نماز تاثیری عمیق تر از آموزش های نظری دارد. هنگامی که دانش آموز معلم خود را فردی متعهد، خوش اخلاق و پایبند به نماز می بیند به طور ناخودآگاه این رفتار را الگو قرار می دهد. همچنین معلم می تواند با تبیین فلسفه و آثار فردی و اجتماعی نماز، پاسخ گویی به پرسش ها و شبهات دانش آموزان و بیان نقش نماز در ایجاد آرامش روحی و نظم در زندگی نگرش آگاهانه تری نسبت به این فریضه الهی ایجاد کند. از سوی دیگر مدرسه به عنوان محیطی آموزشی و تربیتی وظیفه دارد بستر مناسب برای اقامه نماز را فراهم آورد. ایجاد نمازخانه ای پاکیزه، زیبا و آرام، برنامه ریزی منظم برای نماز جماعت، حضور فعال مدیران و معلمان در نماز و پرهیز از اجبار و تحمیل از عوامل موثر در گرایش دانش آموزان به نماز است. زمانی که نماز در مدرسه به صورت داوطلبانه همراه با احترام و نشاط برگزار شود، به یک ارزش درونی و پایدار تبدیل خواهد شد. علاوه بر این برگزاری فعالیت های فرهنگی مانند مسابقات، جلسات پرسش و پاسخ، دعوت از سخنرانان آگاه و استفاده از هنر و رسانه های آموزشی می تواند جذابیت نماز را برای دانش آموزان افزایش دهد. مدرسه باید تلاش کند تا نماز را نه به عنوان یک تکلیف سنگین بلکه به عنوان فرصتی برای گفت وگو با خدا و کسب آرامش معرفی کند. در نهایت توسعه فرهنگ نماز نیازمند هم افزایی معلم، مدرسه و خانواده است. هماهنگی این سه نهاد می تواند زمینه ساز پرورش نسلی دیندار، مسئولیت پذیر و متعهد به ارزش های اخلاقی و انسانی باشد؛ نسلی که نماز را نه از روی اجبار بلکه از سر ایمان و آگاهی در متن زندگی خود جای دهد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ ، نماز ، معلم ، مدرسه ، تربیت ، دینی ، الگوی رفتاری نماز ، جماعت ، آموزش و پرورش ، نهادینه سازی ، ارزش ها