مقایسه اثربخشی حشره کش های شیمیایی و عصاره های گیاهی علیه ساقه خوارهای Sesamia Pyrausta nubilalis و cretica

ذرت زرد (Zea mays) یکی از محصولات غله استراتژیک جهان است که نقش مهمی در تامین امنیت غذایی، تولید خوراک دام و صنایع مختلف دارد. آلودگی به ساقه خوارهای Sesamia cretica و Ostrinia nubilalis از عوامل کلیدی کاهش عملکرد این محصول است که خسارات ۱۶ تا ۸۰ درصدی ایجاد می کند. استفاده گسترده از حشره کش های شیمیایی مشکلاتی از جمله آلودگی محیط زیست، مقاومت آفات و آسیب به حشرات مفید را به همراه داشته است. هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی دو حشره کش شیمیایی (دیازینون و آکتارا)، یک ترکیب مواد طبیعی معدنی (خاکستر چوب و نمک طعام) و دو عصاره گیاهی (نیم و گلیریسیدیا) در کنترل ساقه خوارهای ذرت در مزارع اصفهان بود. آزمایش های مزرعه ای در دو فصل زراعی ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد و شاخص های نرخ مرگ و میر لاروها (درصد)، آلودگی، ارتفاع گیاه، عملکرد اقتصادی، سطح برگ، نشت الکترولیت و فراوانی حشرات مفید ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که ترکیب مواد طبیعی معدنی با ۲۸.۸ درصد مرگ و میر لاروها و کاهش آلودگی از ۲۴ به ۱۵ درصد بالاترین اثربخشی را داشت. این تیمار عملکرد اقتصادی را ۳۷ درصد افزایش داد و کمترین نشت الکترولیت (۲۲.۶ درصد) را نشان داد. حشره کش های شیمیایی ۲۵ تا ۲۶ درصد مرگ و میر ایجاد کردند اما فراوانی حشرات مفید را کاهش دادند. عصاره های گیاهی با ۲۱.۸ تا ۲۵.۱ درصد مرگ و میر اثر بخشی متوسطی داشتند ولی حشرات مفید را حفظ کردند. ترکیب مواد طبیعی معدنی و عصاره های گیاهی می توانند جایگزین های مناسبی در مدیریت تلفیقی آفات ذرت باشند.

کلیدواژه ها:

آکتارا ، دیازینون ، ساقه خوار ، ذرت ، عصاره های گیاهی ، مواد طبیعی معدنی