تبارزایی مولکولی کمپلکس Satureja mutica براساس توالی های هسته ای CNGC۴ و ITS

در این پژوهش به تبارزایی مولکولی کمپلکس گونه ای Satureja mutica متشکل از سه گونه از جنس مرزه براساس توالی های هسته ای پرداخته شد. سه گونه S.boissieri, S. mutica و S. spicigera از مناطق مختلف استان های خراسان شمالی، گلستان، مازندران، گیلان و قزوین در طی فصل رویشی سال ۱۳۹۸ جمع آوری شدند و از نظر مولکولی مورد ارزیابی قرار گرفتند. به دلیل ابهام های موجود در مرزبندی تاکسونومیکی گونه ای ناشی از ناکارآمد بودن صفات موجود در کلیدهای شناسایی کتاب های فلورای ایرانیکا و فلورای ایران، ارزیابی مولکولی این پژوهش در جهت تعیین روابط و قرابت بین گونه های کمپلکس انجام گرفت. به منظور مطالعه مولکولی، نه فرد از سه گونه ذکر شده از نمونه های جمع آوری شده و نمونه های هرباریومی انتخاب و استفاده شدند. گونه bachtiarica Bunge به عنوان برون گروه انتخاب و توالی آن از بانک ژن دریافت شد. به منظور تعیین وضعیت فیلوژنتیکی گونه های مورد مطالعه کمپلکس مذکور نشانگرهای تک نسخه ای هسته ای CNGC۴ و ITS به کار گرفته شدند. داده های مولکولی با استفاده از نرم افزارهای MrBayes, PAUP و TCS با روش های بیشینه صرفه جویی (Maximum Parsimony)، استنباط بیزی (Bayesian Analysis) و شبکه (Network) تجزیه و تحلیل شدند. نتایج بررسی های مولکولی که از نشانگر هسته ای CNGC۴ و نشانگر هسته ای ITS که برای بازسازی روابط فیلوژنتیکی بین گونه های مورد مطالعه استفاده شده است، نشان داده شد که نشانگر CNGC۴ هیچ تفاوتی بین گونه های مورد مطالعه نشان نمی دهد ولی نشانگر ITS به خوبی روابط فیلوژنتیکی بین گونه های کمپلکس را نمایش می دهد. با توجه به نتایج بررسی های مولکولی نشان داده شد که تعداد گونه ها از سه گونه (S. mutica، S. spicigera و S. boissieri) به دو گونه S. mutica و S. spicigera کاهش پیدا کرد و گونه S. mutica به دو زیرگونه S. mutica subsp. mutica و S. mutica subsp. boissieri تفکیک و تقسیم شد.

کلیدواژه ها:

مرزه ، کمپلکس گونه ای ، نشانگر هسته ای ، فیلوژنی ، مدل تکاملی