بررسی عوامل موثر بر کاهش حس تعلق و تغییر تجربه فضایی نسل جوان در فضاهای هویتمند ایرانی (نمونه) موردی بازار تجریش و ارگ سنتر

هدف اصلی این پژوهش ارزیابی عوامل موثر بر تغییر تجربه فضایی و کاهش حس تعلق نسل جوان نسبت به فضاهای هویتمند سنتی با مطالعه ی تطبیقی میان بازار تجریش و مرکز خرید ارگ تهران است. بازارهای ایرانی مانند بازار تجریش به طور سنتی بخشی از هویت شهری و تجربه ی جمعی مردم را شکل می دادند اما مشاهدات اخیر نشان می دهد که نسل جوان امروز پیوند عاطفی و حسی کمتری با این محیط ها برقرار می کند. در مقابل، فضاهای معاصر مانند ارگ، تجربه ای متفاوت، خوانا و یکدست ارائه می دهند که برای این گروه سنی جذاب تر و قابل پیش بینی تر است. این تحقیق به دنبال پاسخگویی به این پرسش محوری است که چگونه تفاوت ها در کیفیت های حسی، ادراکی و معنایی دو فضا بر شکل گیری یا تضعیف حس تعلق مکان اثر می گذارد. مبانی نظری پژوهش بر مفاهیم بنیادین حس تعلق به مکان (شامل ابعاد عاطفی، کارکردی، هویتی و اجتماعی و تجربه فضایی، کیفیت حضور، خوانایی و محرک های محیطی) تمرکز دارد. فرضیه بر این است که ناهماهنگی بین ساختار سنتی بازار تجریش و سبک زندگی و انتظارات ادراکی نسل امروز منجر به کاهش تعلق شده است. روش تحقیق از نوع ترکیبی (کمی-کیفی) و توصیفی-تحلیلی است. در بخش کمی از پرسشنامه محقق ساخته برای سنجش شش مولفه ی حس تعلق مانند وابستگی، عملکردی، هویت مکان و دلبستگی عاطفی در هر دو مکان و مقایسه ی مستقیم نظرات نسل جوان استفاده می شود. در بخش کیفی از روش مشاهده غیرمداخله ای مردم نگاری برای ثبت نظام مند الگوهای رفتاری و تحلیل کیفیت حضور کاربران بهره گرفته خواهد شد. انتظار می رود نتایج این مطالعه عوامل کالبدی و رفتاری موثر بر ترجیحات نسل جوان را شناسایی کرده و دلایل کاهش پیوند عاطفی آنان با فضاهای هویتمند سنتی را تبیین نماید.

کلیدواژه ها:

حس تعلق به مکان ، تجربه فضایی ، نسل جوان ، بازار تجریش ، مرکز خرید ارگ ، هویت مکان