نقد ساختار فضایی بازار بزرگ تهران و مرکز خرید پالادیوم با رویکرد نحو فضا (Space Syntax)

فضاهای تجاری، شهری اعم از بازارهای سنتی و مراکز خرید مدرن علاوه بر نقش اقتصادی در شکل دهی به جریان حرکت، تعاملات اجتماعی و تجربه فضایی کاربران اثرگذارند. هدف این پژوهش نقد و مقایسه ساختار فضایی بخشی از بازار بزرگ تهران و مرکز خرید پالادیوم با رویکرد نحو فضا Space Syntax است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محوری بوده و شاخص های ادغام (Integration)، ارتباط پذیری (Connectivity)، عمق فضایی (Depth) و انتخاب مسیر (Choice) با استفاده از نرم افزار DepthmapX استخراج و مقایسه شده اند. نتایج نشان می دهد پالادیوم از نظر میانگین ادغام، ارتباط پذیری و انتخاب مسیر نسبت به بازار تهران وضعیت بالاتری دارد و در مقابل عمق فضایی کمتری را تجربه می کند. این وضعیت در پالادیوم موجب افزایش خوانایی، فضایی، دسترسی سریع تر و هدایت حرکتی کنترل شده می شود. در مقابل بازار تهران به دلیل عمق بالا و شبکه چندکانونی تجربه ای کشف محور و تدریجی ایجاد می کند که از منظر کیفیت تجربه و حس مکان ارزشمند است اما می تواند برای کاربران ناآشنا دشواری جهت یابی ایجاد نماید. یافته های پژوهش نشان می دهد تفاوت اصلی دو نمونه ناشی از تفاوت در منطق سازمان فضایی از الگوی ارگانیک و کشف محور به الگوی هدایت محور و طراحی شده است.

کلیدواژه ها:

نحو فضا ، بازار ، تهران ، پالادیوم ، ادغام ، عمق فضایی ، خوانایی