در جست و جوی شهر دوستدار طبیعت تحلیل مروری برنامه ریزی بایوفیلیک در بستر توسعه پایدار شهری

با گسترش روزافزون شهرنشینی و تشدید بحران های زیست محیطی، الگوهای متداول توسعه شهری با چالش های متعددی در زمینه حفظ منابع طبیعی، ارتقای کیفیت محیط شهری و تامین رفاه شهروندان مواجه شده اند. در این میان، برنامه ریزی بایوفیلیک به عنوان رویکردی نوظهور با تاکید بر ادغام طبیعت در ساختار و فرایندهای شهری، زمینه شکل گیری شهرهای دوستدار طبیعت را فراهم کرده است. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل جایگاه برنامه ریزی بایوفیلیک در دستیابی به توسعه پایدار شهری و تبیین نقش آن در شکل گیری شهرهای دوستدار طبیعت تدوین شده است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند منابع، مقالات و مطالعات نظری مرتبط با برنامه ریزی بایوفیلیک و توسعه پایدار شهری است. در این راستا، ضمن بررسی مبانی نظری شهر دوستدار طبیعت، مهم ترین مولفه ها، اصول و راهبردهای برنامه ریزی بایوفیلیک در مطالعات پیشین شناسایی، طبقه بندی و تحلیل شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که برنامه ریزی بایوفیلیک با فراتر رفتن از رویکردهای صرفا کالبدی چارچوبی جامع برای ایجاد پیوند میان انسان، طبیعت و محیط شهری ارائه می دهد. این رویکرد از طریق توسعه زیرساخت های سبز، حفاظت از تنوع زیستی، افزایش دسترسی به فضاهای طبیعی، ارتقای سلامت شهروندان و تقویت تعاملات اجتماعی زمینه تحقق ابعاد زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی توسعه پایدار را فراهم می کند. نتایج نهایی پژوهش نشان می دهد که دستیابی به شهرهای پایدار مستلزم گذار از الگوهای سنتی برنامه ریزی به سوی رویکردی یکپارچه، طبیعت محور و انسان مدار است. در این چارچوب، برنامه ریزی بایوفیلیک می تواند با ایجاد تعادل میان توسعه شهری و حفاظت از طبیعت مسیر شکل گیری شهرهای دوستدار طبیعت را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

شهر دوستدار طبیعت ، برنامه ریزی بایوفیلیک ، توسعه پایدار شهری ، شهرسازی طبیعت محور ، زیرساخت سبز ، پایداری شهری