نقش حسابداری رفتاری در تبیین سوگیریهای تصمیم گیری مالی مدیران و تاثیر آن بر کیفیت عملکرد بنگاههای اقتصادی

در محیط پیچیده و متغیر، کسب وکار تصمیم های مالی مدیران نقش مهمی در تعیین مسیر فعالیت و عملکرد بنگاه های اقتصادی دارند. اگرچه بسیاری از الگوهای سنتی مالی و حسابداری تصمیم گیرنده را فردی منطقی و برخوردار از اطلاعات کافی فرض می کنند، در عمل تصمیم های مدیران همواره از عوامل انسانی، روان شناختی و رفتاری تاثیر می پذیرد. مدیران ممکن است در مواجهه با اطلاعات مالی، شرایط عدم اطمینان و انتخاب میان گزینه های مختلف تحت تاثیر سوگیری هایی مانند اعتماد به نفس بیش از حد، تاییدطلبی، لنگراندازی، دسترسی، زیان گریزی و اثر چارچوب بندی قرار گیرند. حسابداری رفتاری با وارد کردن ویژگی های انسانی و رفتاری در تحلیل فرآیندهای حسابداری و تصمیم گیری چارچوب مناسبی برای شناخت این انحراف ها فراهم می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش حسابداری رفتاری در تبیین سوگیری های تصمیم گیری مالی مدیران و تاثیر آن بر کیفیت عملکرد بنگاه های اقتصادی انجام شده است. روش پژوهش، مروری - تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای است و برای تدوین مبانی و تحلیل موضوع از پژوهش های فارسی و انگلیسی مرتبط با حسابداری، رفتاری مالی، رفتاری قضاوت، حرفه ای، سوگیری های شناختی، تصمیم گیری مدیریتی و عملکرد بنگاه استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که حسابداری رفتاری می تواند با آشکار ساختن نقش عوامل انسانی در استفاده و تفسیر اطلاعات مالی، شناخت دقیق تری از فرآیند تصمیم گیری مدیران ارائه کند. سوگیری های رفتاری در صورت کنترل نشدن می توانند موجب ارزیابی نادرست پروژه ها، پذیرش ریسک نامتناسب، تداوم تصمیم های ناموفق، تخصیص ناکارآمد منابع و کاهش کیفیت تصمیم های مالی شوند. در مقابل، افزایش آگاهی مدیران نسبت به سوگیری ها، تقویت کنترل های داخلی، استفاده از فرآیندهای تصمیم گیری ساختاریافته و بهره گیری از اطلاعات حسابداری باکیفیت می تواند آثار منفی این سوگیری ها را کاهش دهد. در نهایت، حسابداری رفتاری را می توان نه صرفا حوزه ای برای مطالعه رفتار حسابداران، بلکه رویکردی برای درک بهتر رابطه میان اطلاعات، ذهنیت تصمیم گیرنده و پیامدهای اقتصادی تصمیم ها دانست.

کلیدواژه ها:

حسابداری ، رفتاری ، سوگیری ، شناختی ، تصمیم گیری ، مالی ، رفتار ، مدیران مالی رفتاری ، عملکرد بنگاه ، قضاوت حرفه ای