واکاوی موانع روان شناختی و اجتماعی در گرایش دانش آموزان هنرستان به رشته حسابداری و راهکارهای تعدیل آن

انتخاب رشته تحصیلی در دوره متوسطه دوم یکی از تصمیم های مهم و اثرگذار در مسیر آموزشی و شغلی دانش آموزان است و می تواند پیامدهای آن تا سال های بعدی زندگی فرد ادامه پیدا کند. در این میان، رشته حسابداری در هنرستان های فنی و حرفه ای و کاردانش از جایگاه قابل توجهی برخوردار است؛ زیرا از یک سو با نیازهای بازار کار، مهارت های مالی و اداری و فرصت های اشتغال ارتباط دارد و از سوی دیگر، مستلزم برخورداری دانش آموز از مجموعه ای از توانایی های شناختی، انگیزشی، ارتباطی و شخصیتی است. با وجود این ظرفیت، در برخی هنرستان ها میزان گرایش دانش آموزان به رشته حسابداری تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل روان شناختی و اجتماعی قرار می گیرد. هدف مقاله حاضر، واکاوی موانع روان شناختی و اجتماعی موثر بر گرایش دانش آموزان هنرستان به رشته حسابداری و شناسایی راهکارهای تعدیل این موانع است. در این چارچوب، عواملی همچون خودکارآمدی تحصیلی و شغلی، نگرش دانش آموز نسبت به حسابداری، اضطراب ریاضی، ادراک دشواری دروس، انگیزش پیشرفت، تصویر ذهنی از آینده شغلی، فشار همسالان، نگرش والدین، منزلت اجتماعی رشته، شناخت ناکافی از فرصت های شغلی و نقش هدایت تحصیلی مورد توجه قرار می گیرند. بررسی مباحث نظری و یافته های پژوهشی نشان می دهد که انتخاب رشته حسابداری صرفا تابع علاقه فردی یا توانایی تحصیلی نیست، بلکه حاصل تعامل پیچیده میان ویژگی های روان شناختی دانش آموز و زمینه اجتماعی پیرامون اوست. در مواردی، برداشت های کلیشه ای از حسابداری به عنوان رشته ای صرفا مبتنی بر محاسبات، ترس از شکست در دروس تخصصی و ضعف اعتمادبه نفس می تواند مانع شکل گیری علاقه اولیه شود. از سوی دیگر، توصیه های والدین، انتخاب دوستان، نگرش معلمان و مشاوران و برداشت دانش آموز از منزلت اجتماعی رشته نیز بر تصمیم او تاثیر می گذارد. بر این اساس، تعدیل موانع موجود نیازمند مداخله ای چندسطحی است که از طریق تقویت خودکارآمدی، آموزش مهارت های تصمیم گیری شغلی، معرفی واقع بینانه فرصت های اشتغال حسابداری، تجربه عملی محیط کار، مشاوره تخصصی، مشارکت والدین و اصلاح تصویر اجتماعی رشته دنبال شود. نتیجه کلی آن است که افزایش گرایش آگاهانه دانش آموزان به حسابداری، بیش از آنکه به تبلیغ مستقیم رشته وابسته باشد، به ایجاد تجربه مثبت، شناخت واقعی از ماهیت حرفه حسابداری و فراهم کردن زمینه ای برای تصمیم گیری مستقل و مبتنی بر توانمندی های فردی نیاز دارد.