بررسی چالش های معلمان در آموزش دانش آموزان دارای سبک های متفاوت مشارکت در کلاس

مشارکت دانش آموزان در کلاس درس یکی از مولفه های مهم فرایند یاددهی یادگیری و از عوامل موثر بر کیفیت تجربه آموزشی، پیشرفت تحصیلی و شکل گیری ارتباط سازنده میان معلم و دانش آموز است. با این حال، مشارکت دانش آموزان در کلاس پدیده ای یکسان و قابل مشاهده به یک شکل نیست و دانش آموزان ممکن است بر اساس ویژگی های فردی، انگیزشی، شناختی، عاطفی و اجتماعی، شیوه های متفاوتی برای حضور و مشارکت در فعالیت های آموزشی داشته باشند. برخی دانش آموزان در بحث های کلاسی فعالانه اظهار نظر می کنند، برخی مشارکت خود را از طریق فعالیت های گروهی نشان می دهند، گروهی ترجیح می دهند ابتدا به صورت فردی فکر کنند و سپس پاسخ دهند و برخی دیگر اگرچه در ظاهر کم حرف اند، از طریق گوش دادن، نوشتن، انجام تکالیف و مشارکت شناختی در فرایند یادگیری حضور فعالی دارند. ازاین رو، تلقی مشارکت صرفا بر اساس میزان صحبت کردن یا پاسخ دادن شفاهی می تواند به برداشت نادرست از وضعیت واقعی یادگیری دانش آموزان منجر شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش های معلمان در آموزش دانش آموزان دارای سبک های متفاوت مشارکت در کلاس، به تبیین ابعاد این مسئله و دشواری های پیش روی معلمان در مدیریت و هدایت مشارکت های متنوع می پردازد. یافته های مطالعات علمی نشان می دهد که مشارکت تحصیلی دارای ابعاد رفتاری، عاطفی و شناختی است و هر یک از این ابعاد می تواند تحت تاثیر کیفیت رابطه معلم و دانش آموز، حمایت معلم، فرصت انتخاب، نوع فعالیت آموزشی، ساختار کلاس و تناسب محتوای آموزشی با علایق و نیازهای دانش آموزان قرار گیرد (فردریکس و همکاران، ۲۰۰۴؛ فردریکس و همکاران، ۲۰۱۹). (Sage Journals)از سوی دیگر، تفاوت در شیوه های مشارکت دانش آموزان، معلم را با ضرورت استفاده از روش های آموزشی انعطاف پذیر و متنوع مواجه می کند. در کلاس هایی که همه دانش آموزان از یک روش آموزشی و یک الگوی ثابت مشارکت انتظار می رود، احتمال نادیده گرفته شدن دانش آموزان کم حرف، مضطرب، محتاط یا دارای سبک مشارکت غیرکلامی افزایش می یابد. در مقابل، آموزش متمایز می تواند با فراهم کردن فرصت های متنوع برای تعامل، پاسخ دهی، فعالیت فردی و گروهی و انتخاب شیوه ارائه آموخته ها، زمینه مشارکت طیف وسیع تری از دانش آموزان را فراهم سازد. بااین حال، اجرای چنین رویکردی برای معلمان با چالش هایی همچون محدودیت زمان، تراکم کلاس، کمبود منابع، مشکلات مدیریت رفتار، انعطاف ناپذیری برنامه درسی، فشار کاری و نیاز به دانش و مهارت حرفه ای بیشتر همراه است. پژوهش های انجام شده درباره آموزش متمایز نیز این عوامل را از موانع مهم اجرای موفق آن گزارش کرده اند. (اسپرینگر)بر این اساس، مسئله اصلی آن است که معلم چگونه می تواند بدون برچسب زدن به دانش آموزان یا تحمیل یک الگوی مشارکت واحد، فرصت حضور واقعی و معنادار را برای همه آنان فراهم کند. توجه به تفاوت های مشارکتی، استفاده از فعالیت های متنوع، ایجاد فضای روانی امن، حمایت از خودمختاری دانش آموز و به کارگیری راهبردهای مدیریت کلاس می تواند زمینه را برای مشارکت عادلانه تر و یادگیری عمیق تر فراهم آورد. بنابراین، شناخت چالش های معلمان در مواجهه با سبک های متفاوت مشارکت، گامی مهم برای طراحی کلاس درس فراگیر، دانش آموزمحور و پاسخگو به تفاوت های فردی است.