بررسی مدل صلاحیت های حرفه ای معلمان مدارس چندفرهنگی با تاکید بر هوش بین فرهنگی

گسترش تنوع فرهنگی، زبانی و اجتماعی دانش آموزان در مدارس، مفهوم صلاحیت حرفه ای معلم را از مجموعه ای از مهارت های آموزشی و مدیریتی فراتر برده و ضرورت برخورداری از توانایی درک، تفسیر و مدیریت تفاوت های فرهنگی را برجسته ساخته است. معلم در مدرسه چندفرهنگی با دانش آموزانی مواجه است که ممکن است از نظر زبان، قومیت، ارزش ها، شیوه های ارتباطی، پیشینه خانوادگی و الگوهای یادگیری تفاوت های معناداری داشته باشند؛ ازاین رو، الگوی صلاحیت حرفه ای در چنین محیطی نمی تواند صرفا بر دانش تخصصی، مهارت تدریس و مدیریت کلاس استوار باشد. هوش بین فرهنگی به عنوان توانایی تعامل موثر و سازنده با افراد دارای پیشینه های فرهنگی متفاوت، می تواند یکی از مولفه های اساسی صلاحیت حرفه ای معلمان مدارس چندفرهنگی تلقی شود. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل صلاحیت های حرفه ای برای معلمان مدارس چندفرهنگی با تاکید بر هوش بین فرهنگی انجام شده است. در این رویکرد، صلاحیت حرفه ای معلم مجموعه ای یکپارچه از دانش، نگرش، مهارت و رفتار حرفه ای در نظر گرفته می شود که به معلم امکان می دهد تفاوت های فرهنگی را شناسایی کرده، از کلیشه سازی و تبعیض جلوگیری کند، ارتباط موثر با دانش آموزان و خانواده ها برقرار سازد و فرایند یاددهی یادگیری را متناسب با تنوع فرهنگی سازمان دهد. در مدل پیشنهادی، مولفه هایی همچون آگاهی فرهنگی، دانش بین فرهنگی، انگیزش و نگرش فرهنگی، مهارت ارتباطی بین فرهنگی، انعطاف پذیری آموزشی، مدیریت تعارض های فرهنگی، عدالت و شمول آموزشی، خودبازاندیشی حرفه ای و توانایی استفاده از راهبردهای تدریس حساس به فرهنگ مورد توجه قرار می گیرد. انتظار می رود چنین مدلی بتواند چارچوبی کاربردی برای آموزش و توانمندسازی معلمان، بازنگری برنامه های تربیت معلم و ارتقای کیفیت مدیریت کلاس های چندفرهنگی فراهم آورد. اهمیت این مدل از آن جهت است که موفقیت آموزشی در محیط های متنوع فرهنگی، تنها به انتقال محتوای درسی وابسته نیست، بلکه به کیفیت رابطه معلم با دانش آموز، احساس تعلق، مشارکت، عدالت ادراک شده و ایجاد محیطی امن و پذیرنده نیز ارتباط دارد.