تبیین پیشرفت تحصیلی هنرجویان بر اساس مشارکت والدین با تاکید بر نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی

پیشرفت تحصیلی هنرجویان یکی از پیامدهای مهم فرایند آموزش و یادگیری است و شناسایی عوامل مرتبط با آن، به ویژه در محیط های آموزش فنی و حرفه ای، اهمیت دارد. مشارکت والدین و خودکارآمدی تحصیلی از جمله متغیرهایی هستند که می توانند با عملکرد تحصیلی هنرجویان ارتباط داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه مشارکت والدین با پیشرفت تحصیلی هنرجویان و آزمون نقش غیرمستقیم خودکارآمدی تحصیلی در این رابطه انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی و مبتنی بر تحلیل مسیر/مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل ۳۴۰ هنرجو و نمونه مورد تحلیل شامل ۲۴۰ نفر بود. داده ها با استفاده از مقیاس مشارکت والدین شامل ۱۰ گویه و مقیاس خودکارآمدی تحصیلی شامل ۸ گویه گردآوری شد و پیشرفت تحصیلی به عنوان متغیر ملاک پژوهش و بر اساس میانگین نمرات تحصیلی هنرجویان اندازه گیری شد. دامنه نمرات مورد استفاده در تحلیل از ۱۰ تا ۲۰ بود و مقدار بالاتر نشان دهنده سطح بالاتر پیشرفت تحصیلی در نظر گرفته شد. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی، بررسی توزیع داده ها، بررسی داده های پرت، هم خطی، همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تاییدی، مدل ساختاری و بوت استرپ با ۵۰۰۰ بازنمونه گیری انجام شد. نتایج نشان داد مشارکت والدین با خودکارآمدی تحصیلی رابطه مثبت و معناداری دارد (B=۰.۹۱۷، p<۰.۰۰۱). همچنین خودکارآمدی تحصیلی با پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری داشت (B=۱.۵۲۴، p<۰.۰۰۱) و مشارکت والدین نیز پس از ورود خودکارآمدی تحصیلی به مدل، رابطه مستقیم معناداری با پیشرفت تحصیلی نشان داد (B=۱.۹۶۵، p<۰.۰۰۱). اثر غیرمستقیم مشارکت والدین بر پیشرفت تحصیلی از طریق خودکارآمدی تحصیلی برابر با ۳۹۸/۱ بود و فاصله اطمینان ۹۵ درصد آن [۹۵۹/۰، ۸۶۲/۱] به دست آمد. همچنین روابط اصلی پس از کنترل رشته و پایه تحصیلی همچنان معنادار باقی ماندند. با این حال، همبستگی بسیار بالای دو عامل مشارکت والدین و خودکارآمدی تحصیلی (۹۹۸/۰) و مقادیر AVE کمتر از ۵۰/۰ نشان دهنده ضرورت احتیاط در تفسیر تفکیک این دو سازه است. در مجموع، یافته ها از وجود رابطه مستقیم و غیرمستقیم آماری میان مشارکت والدین، خودکارآمدی تحصیلی و پیشرفت تحصیلی حمایت می کنند؛ با این حال، به دلیل مقطعی بودن طرح پژوهش، نتایج نباید به عنوان شواهد قطعی روابط علی تفسیر شوند.