بررسی جایگاه یادگیری مبتنی بر مسئله در توسعه مهارت های حرفه ای معلمان با کمک هوش مصنوعی

تحولات شتابان فناوری، پیچیده تر شدن محیط های آموزشی و گسترش کاربردهای هوش مصنوعی، ضرورت بازنگری در شیوه های توسعه مهارت های حرفه ای معلمان را بیش از گذشته آشکار ساخته است. در این میان، یادگیری مبتنی بر مسئله به عنوان رویکردی فعال، مشارکتی و مبتنی بر موقعیت های واقعی، می تواند زمینه مناسبی برای تقویت توانایی های حرفه ای معلمان فراهم کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه یادگیری مبتنی بر مسئله در توسعه مهارت های حرفه ای معلمان با کمک هوش مصنوعی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و مرور نظام مند مفاهیم و مطالعات مرتبط است. در چارچوب پژوهش، نقش یادگیری مبتنی بر مسئله در پرورش مهارت هایی همچون حل مسئله، تفکر انتقادی، تصمیم گیری حرفه ای، طراحی آموزشی، مدیریت کلاس، همکاری حرفه ای، خودارزیابی و توانایی مواجهه با موقعیت های پیچیده آموزشی بررسی شده و ظرفیت های هوش مصنوعی به عنوان ابزار پشتیبان یادگیری و توسعه حرفه ای مورد توجه قرار گرفته است.یافته های تحلیلی نشان می دهد که ترکیب یادگیری مبتنی بر مسئله و هوش مصنوعی می تواند فرایند توسعه حرفه ای معلمان را از انتقال منفعل دانش به سمت یادگیری فعال، موقعیت محور و مستمر هدایت کند. هوش مصنوعی با فراهم کردن امکان تولید و شبیه سازی موقعیت های آموزشی، تحلیل سناریوهای کلاسی، ارائه بازخورد، پیشنهاد راهکارهای متنوع، شخصی سازی مسیر یادگیری و حمایت از فرایند تامل حرفه ای، ظرفیت یادگیری مبتنی بر مسئله را افزایش می دهد. در چنین الگویی، معلم صرفا دریافت کننده راه حل تولیدشده توسط فناوری نیست، بلکه با تحلیل مسئله، ارزیابی پیشنهادهای هوش مصنوعی، مقایسه گزینه ها و اعمال قضاوت حرفه ای، در فرایند تصمیم گیری مشارکت فعال دارد. بنابراین، استفاده اثربخش از هوش مصنوعی مستلزم برخورداری معلمان از سواد دیجیتال، سواد هوش مصنوعی، تفکر انتقادی و توانایی ارزیابی اعتبار و تناسب پاسخ های فناورانه است.بررسی ابعاد مختلف موضوع همچنین نشان می دهد که یادگیری مبتنی بر مسئله می تواند به ایجاد پیوند میان دانش نظری و تجربه واقعی معلم کمک کرده و فرصت مناسبی برای بازاندیشی در عملکرد حرفه ای فراهم آورد. با این حال، موانعی همچون کمبود زیرساخت های فناورانه، ضعف شایستگی دیجیتال برخی معلمان، وابستگی افراطی به خروجی های هوش مصنوعی، مسائل مربوط به حریم خصوصی و امنیت داده ها، احتمال دریافت اطلاعات نادرست و نبود چارچوب مشخص برای استفاده تربیتی از هوش مصنوعی می تواند اثربخشی این رویکرد را محدود کند. بر این اساس، بهره گیری از هوش مصنوعی در یادگیری مبتنی بر مسئله باید در قالب یک رویکرد انسان محور و تحت هدایت قضاوت حرفه ای معلم صورت گیرد. در مجموع، می توان نتیجه گرفت که تلفیق هدفمند یادگیری مبتنی بر مسئله با هوش مصنوعی، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه شایستگی های حرفه ای معلمان، افزایش انعطاف پذیری آنان در مواجهه با مسائل آموزشی و ارتقای کیفیت فرایند تدریس دارد و می تواند به عنوان یکی از رویکردهای نوین در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان مورد استفاده قرار گیرد.