عصر تشریع از بعثت تا وفات پیامبر اکرم (ص) از دیدگاه فقه اهل سنت

عصر تشریع، نخستین مرحله در تاریخ فقه اسلامی است که از بعثت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم آغاز و با وفات آن حضرت پایان یافت. این دوره به دلیل استمرار نزول وحی، حضور پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم به عنوان مبین و مفسر احکام الهی و شکل گیری تدریجی نظام حقوقی و عبادی اسلام، جایگاهی ممتاز دارد. هدف این مقاله، بررسی عصر تشریع از بعثت تا وفات پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم از دیدگاه فقه اهل سنت و تبیین مهم ترین ویژگی ها، مراحل و مبانی آن است. پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با مراجعه به منابع معتبر اصول فقه، قرآن کریم، سنت نبوی و آثار فقهای اهل سنت انجام شده است. در این پژوهش، مفهوم عصر تشریع، ویژگی های آن، مراحل مکی و مدنی، منابع تشریع، جایگاه قرآن کریم و سنت نبوی، اجتهاد رسول خدا صلی الله علیه وسلم و صحابه، نقش وحی در تایید یا اصلاح اجتهادها، مسئله تدوین فقه و کتابت سنت و جایگاه صحابه در حفظ و انتقال احکام بررسی شده است. یافته ها نشان می دهد که در عصر نبوی، قرآن کریم و سنت نبوی دو منبع منابع تشریع بودند و اجتهاد پیامبر صلی الله علیه وسلم و صحابه در نهایت در چارچوب هدایت و تایید وحی قرار داشت. همچنین، هرچند فقه در این دوره به صورت کتاب های مدون وجود نداشت، اصول و مبانی آن پایه گذاری شد. با وفات پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم، نزول وحی و عصر تشریع پایان یافت و وظیفه فقها و مجتهدان به استنباط و تطبیق احکام از منابع شرعی محدود گردید.