(ارزیابی اثربخشی تعامل با دستیارهای هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی در ارتقای مهارت های نوشتاری و درک متنی دانش آموزان متوسطه اول در درس عربی)

مسئله بنیادین در آموزش زبان عربی مقطع متوسطه اول، ضعف مفرط فراگیران در مهارت های ترکیبی به ویژه تولید متن، ساختار نگارش و فهم عمیق متون آموزشی است که بخش عمده آن از محدودیت فرصت های بازخورد فردی و روش های سنتی ناشی می شود. هدف پژوهش حاضر، سنجش اثربخشی مداخله آموزشی مبتنی بر تعامل با دستیارهای هوشمند در بهبود درک متنی و مهارت نوشتاری دانش آموزان است. طرح پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری را تمامی دانش آموزان پسر پایه هشتم متوسطه اول شهرستان صحنه در سال تحصیلی ۴۰۵-۱۴۰۴ تشکیل دادند که از میان آن ها ۶۰ دانش آموز با نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و گواه (۳۰ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه آموزشی، فعالیت های نوشتاری و درک متن را از طریق گفت وگو، پرسش و پاسخ تعاملی و دریافت بازخورد اصلاحی آنی از سامانه های هوشمند زبانی پیش بردند، در حالی که گروه گواه از آموزش های مرسوم کلاسی بهره بردند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل آزمون محقق ساخته درک متن و آزمون عملکردی مهارت نوشتاری عربی بود که روایی صوری، محتوایی و پایایی آن ها با ضریب همبستگی درونی و پایایی مصححان تایید شد. داده ها با تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری در سطح معناداری پنج صدم تحلیل شدند. یافته ها نشان داد میانگین نمرات پس آزمون گروه آزمایش در هر دو متغیر درک متن و نگارش عربی نسبت به گروه گواه افزایش معناداری یافته و متغیر مستقل توانسته است بخش چشمگیری از واریانس پیشرفت تحصیلی زبان آموزان را تبیین کند. نتایج گویای آن است که دستیارهای هوشمند به دلیل ارائه بازخورد بی درنگ، شخصی سازی مسیر یادگیری و غنی سازی بافتار زبانی، بستری بسیار اثربخش در تحول آموزش زبان عربی فراهم می سازند.