تبیین راهبردهای بازآفرینی شهری فرهنگ مبنا بر رونق اقتصاد شب و زیست پذیری بافت های تاریخی

بازآفرینی بافت های تاریخی شهرها در دهه های اخیر از رویکردی صرفا کالبدی و حفاظت محور فاصله گرفته و به سمت الگوهای یکپارچه ای حرکت کرده است که فرهنگ، اقتصاد، اجتماع و کیفیت محیط شهری را به صورت هم زمان مورد توجه قرار می دهند. در این میان، اقتصاد شب به عنوان یکی از ظرفیت های نوظهور توسعه شهری، می تواند نقش مهمی در فعال سازی فضاهای تاریخی پس از ساعات معمول فعالیت، افزایش حضورپذیری شهروندان، حمایت از کسب وکارهای محلی و تقویت گردشگری فرهنگی ایفا کند. بااین حال، بهره گیری از این ظرفیت بدون توجه به ویژگی های هویتی، اجتماعی و کالبدی بافت های تاریخی ممکن است به تجاری شدن افراطی، کاهش اصالت فرهنگی، افزایش مزاحمت های محیطی و تضعیف زیست پذیری منجر شود. ازاین رو، هدف پژوهش حاضر تبیین راهبردهای بازآفرینی شهری فرهنگ مبنا بر رونق اقتصاد شب و زیست پذیری بافت های تاریخی است. پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از مطالعات اسنادی و تحلیل مفهومی، ابعاد موثر بر پیوند میان بازآفرینی فرهنگ مبنا، اقتصاد شب و زیست پذیری شهری را بررسی می کند. یافته های تحلیلی نشان می دهد که موفقیت بازآفرینی شبانه در بافت های تاریخی به مجموعه ای از عوامل به هم پیوسته شامل حفاظت از میراث و هویت مکانی، فعال سازی فضاهای عمومی، تقویت کسب وکارهای فرهنگی و خلاق، تنوع بخشی به فعالیت های شبانه، ارتقای امنیت و دسترسی، بهبود حمل ونقل و روشنایی، مشارکت جامعه محلی و حکمرانی چندسطحی وابسته است. همچنین، ایجاد تعادل میان منافع اقتصادی و الزامات اجتماعی و فرهنگی، شرط اساسی پایداری اقتصاد شب در این محدوده ها محسوب می شود. بر این اساس، بازآفرینی فرهنگ مبنا زمانی می تواند به رونق پایدار اقتصاد شب منجر شود که فعالیت های اقتصادی نه به عنوان هدفی مستقل، بلکه به عنوان ابزاری برای افزایش سرزندگی، تعاملات اجتماعی، حفظ هویت تاریخی و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان مورد استفاده قرار گیرند. در نهایت، الگوی پیشنهادی پژوهش بر هم افزایی میان فرهنگ محلی، میراث تاریخی، اقتصاد خلاق، فضاهای عمومی و مدیریت هوشمند فعالیت های شبانه تاکید دارد و می تواند مبنایی برای سیاست گذاری و برنامه ریزی بازآفرینی پایدار بافت های تاریخی و تقویت زیست پذیری شهری قرار گیرد.