نقش مدیر مدرسه در ایجاد مدرسه ای بانشاط و موفق با تاکید بر مشارکت دانش آموزان

مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین محیط های شکل دهنده شخصیت، نگرش و توانمندی های اجتماعی و علمی دانش آموزان، زمانی می تواند به موفقیت پایدار دست یابد که علاوه بر توجه به شاخص های آموزشی، به ایجاد فضای بانشاط، پویا، مشارکت محور و حمایتگر نیز توجه داشته باشد. در این میان، مدیر مدرسه نقش محوری در شکل دهی به فرهنگ سازمانی، تنظیم روابط انسانی، تقویت انگیزه، فراهم سازی زمینه مشارکت و ایجاد احساس تعلق در میان دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیر مدرسه در ایجاد مدرسه ای بانشاط و موفق با تاکید بر مشارکت دانش آموزان انجام شده است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از مطالعات نظری و یافته های پژوهش های مرتبط، ابعاد مختلف نقش مدیریتی در شکل گیری مدرسه بانشاط و موفق را مورد تحلیل قرار می دهد. یافته های حاصل نشان می دهد که مدیریت مشارکت محور می تواند از طریق فراهم کردن فرصت اظهار نظر دانش آموزان، تشکیل شوراها و گروه های دانش آموزی، مشارکت دادن آنان در برنامه ریزی فعالیت های فرهنگی و آموزشی، حمایت از ایده های خلاقانه و ایجاد فرصت مسئولیت پذیری، زمینه افزایش احساس تعلق و انگیزه حضور فعال در مدرسه را فراهم سازد. همچنین، رفتار عادلانه، ارتباط موثر مدیر با دانش آموزان، توجه به تفاوت های فردی، ایجاد فضای امن روانی، تقویت فعالیت های گروهی و کاهش رویکردهای صرفا دستوری از عوامل موثر بر افزایش نشاط مدرسه ای شناخته می شوند. مدرسه بانشاط صرفا محیطی سرشار از سرگرمی نیست، بلکه محیطی است که در آن دانش آموز احساس امنیت، ارزشمندی، شنیده شدن و توانمندی می کند و فرصت دارد در فرآیندهای مدرسه نقش واقعی داشته باشد. از این منظر، موفقیت مدرسه زمانی پایدار خواهد بود که دانش آموزان از جایگاه دریافت کننده صرف برنامه های آموزشی خارج شده و به کنشگران فعال در زندگی مدرسه تبدیل شوند. بر اساس نتایج، مدیران مدارس می توانند با حرکت از مدیریت متمرکز به سوی رهبری مشارکتی، دانش آموزمحور و تحول آفرین، زمینه ارتقای نشاط، رضایت از مدرسه، مسئولیت پذیری، انگیزش تحصیلی و در نهایت بهبود عملکرد آموزشی و اجتماعی دانش آموزان را فراهم کنند. بنابراین، مشارکت دانش آموزان را می توان یکی از مولفه های اساسی مدیریت اثربخش و یکی از پایه های شکل گیری مدرسه ای موفق، پویا و بانشاط دانست.