ارائه مدل یکپارچه مدیریت فناوری اطلاعات مبتنی بر هوش مصنوعی و تحلیل داده

تحولات شتابان فناوری اطلاعات، گسترش هوش مصنوعی و افزایش حجم داده های سازمانی، الگوهای سنتی مدیریت فناوری اطلاعات را با چالش های جدیدی مواجه ساخته است. سازمان ها برای دستیابی به چابکی، تصمیم گیری هوشمند، کاهش هزینه ها، ارتقای امنیت و بهبود کیفیت خدمات، نیازمند مدلی یکپارچه هستند که بتواند ظرفیت های هوش مصنوعی، تحلیل داده و مدیریت فناوری اطلاعات را در یک چارچوب منسجم به یکدیگر پیوند دهد. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل یکپارچه مدیریت فناوری اطلاعات مبتنی بر هوش مصنوعی و تحلیل داده انجام شده است. رویکرد پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر بررسی مفهومی مولفه های مدیریت فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی، تحلیل داده، حکمرانی داده و تصمیم گیری هوشمند است. در این مدل، مدیریت فناوری اطلاعات صرفا به تامین و نگهداری زیرساخت های فناوری محدود نمی شود، بلکه به عنوان یک نظام راهبردی برای جمع آوری، پردازش، تحلیل و بهره برداری از داده ها و تبدیل آن ها به بینش مدیریتی در نظر گرفته می شود. یافته های تبیینی پژوهش نشان می دهد که مدل پیشنهادی از پنج لایه اصلی شامل حکمرانی و راهبری فناوری اطلاعات، زیرساخت و مدیریت داده، تحلیل هوشمند داده، کاربردهای هوش مصنوعی و تصمیم گیری و بهبود مستمر سازمانی تشکیل می شود. در این چارچوب، کیفیت داده، امنیت اطلاعات، قابلیت یکپارچه سازی سامانه ها، شایستگی دیجیتال کارکنان و فرهنگ داده محور به عنوان عوامل زمینه ای و تسهیل کننده عمل می کنند. همچنین هوش مصنوعی از طریق پیش بینی روندها، شناسایی الگوها، تشخیص ناهنجاری ها، خودکارسازی فرایندها و ارائه توصیه های مدیریتی، نقش واسط میان داده های خام و تصمیم های سازمانی را ایفا می کند. مدل ارائه شده می تواند زمینه را برای حرکت سازمان ها از مدیریت واکنشی و مبتنی بر تجربه به سمت مدیریت پیش نگر، داده محور و هوشمند فراهم سازد. بر اساس نتایج، موفقیت در استقرار چنین مدلی مستلزم توجه هم زمان به ابعاد فناورانه، مدیریتی، انسانی، امنیتی و اخلاقی است و استفاده از هوش مصنوعی بدون ایجاد سازوکارهای مناسب برای حکمرانی داده، شفافیت، کنترل انسانی و ارزیابی مستمر نمی تواند به تحول پایدار در مدیریت فناوری اطلاعات منجر شود. ازاین رو، مدل پیشنهادی می تواند به عنوان چارچوبی برای طراحی و ارزیابی نظام های نوین مدیریت فناوری اطلاعات هوشمند، تحلیل داده و تصمیم گیری مبتنی بر شواهد در سازمان ها مورد استفاده قرار گیرد.