طراحی مدل آموزش هوشمند طراحی و دوخت مبتنی بر هوش مصنوعی مولد و یادگیری پروژه محور با هدف ارتقای شایستگی های حرفه ای و کارآفرینانه هنرجویان هنرستان های فنی وحرفه ای

تحولات پرشتاب فناوری های دیجیتال و ظهور هوش مصنوعی مولد، ضرورت بازنگری در شیوه های آموزش مهارتی در هنرستان های فنی وحرفه ای را بیش از پیش آشکار ساخته است. در رشته طراحی و دوخت، آموزش سنتی اغلب بر انتقال یک سویه مهارت، اجرای الگوهای از پیش تعیین شده و ارزیابی محصول نهایی متمرکز است؛ در حالی که بازار کار پوشاک و مد، به هنرجویانی نیاز دارد که علاوه بر مهارت های فنی طراحی، الگوسازی و دوخت، از توانایی حل مسئله، خلاقیت، طراحی محصول، شناخت نیاز مشتری، برندینگ و کارآفرینی نیز برخوردار باشند. پژوهش حاضر با هدف طراحی یک مدل آموزش هوشمند طراحی و دوخت مبتنی بر هوش مصنوعی مولد و یادگیری پروژه محور، با تاکید بر ارتقای شایستگی های حرفه ای و کارآفرینانه هنرجویان هنرستان های فنی وحرفه ای تدوین شده است.روش پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد آمیخته اکتشافی طراحی شده است. در بخش کیفی، مولفه های مدل از طریق تحلیل محتوای منابع تخصصی، اسناد برنامه درسی رشته طراحی و دوخت، دیدگاه های مدرسان فنی وحرفه ای، متخصصان فناوری آموزشی، فعالان صنعت پوشاک و صاحبان کسب وکارهای مرتبط استخراج می شود. در بخش کمی نیز اعتبار و تناسب مولفه های پیشنهادی با استفاده از نظر خبرگان و ارزیابی قابلیت اجرای مدل در محیط هنرستان بررسی خواهد شد. مدل پیشنهادی بر چهار محور اصلی استوار است: یادگیری پروژه محور، استفاده هدایت شده از هوش مصنوعی مولد، توسعه شایستگی های حرفه ای و تقویت قابلیت های کارآفرینانه.در این مدل، هنرجویان به جای تمرکز صرف بر تمرین های مجزا، پروژه هایی واقعی و مسئله محور را از مرحله ایده پردازی تا تولید و عرضه محصول دنبال می کنند. هوش مصنوعی مولد به عنوان یک دستیار آموزشی و خلاق، در تولید ایده های طراحی لباس، تهیه مودبرد، پیشنهاد ترکیب رنگ، شبیه سازی مدل های پوشاک، تدوین الگوهای اولیه، تولید محتوای تبلیغاتی، تحلیل مخاطب هدف و طراحی هویت برند به کار گرفته می شود. نقش هنرآموز نیز از انتقال دهنده صرف دانش به تسهیل گر یادگیری، ناظر فرایند، ارزیاب عملکرد و راهنمای استفاده مسئولانه از فناوری تغییر می یابد. در این چارچوب، هنرجو ضمن کسب مهارت های تخصصی دوخت و طراحی، توانایی تصمیم گیری، همکاری تیمی، مدیریت پروژه، ارائه محصول، ارتباط با مشتری و تحلیل فرصت های بازار را نیز تقویت می کند.انتظار می رود اجرای این مدل بتواند فاصله میان آموزش هنرستانی و نیازهای واقعی صنعت مد و پوشاک را کاهش دهد، انگیزه و مشارکت فعال هنرجویان را افزایش دهد و زمینه شکل گیری کسب وکارهای کوچک، برندهای نوپا و فعالیت های خوداشتغالی در حوزه طراحی و دوخت را فراهم سازد. همچنین، مدل آموزش هوشمند پیشنهادی می تواند الگویی قابل توسعه برای سایر رشته های مهارتی و هنری در نظام آموزش فنی وحرفه ای باشد. در مجموع، تلفیق هوش مصنوعی مولد با یادگیری پروژه محور، ظرفیت قابل توجهی برای تحول در آموزش طراحی و دوخت و تربیت هنرجویان خلاق، توانمند، سازگار با فناوری و آماده ورود به بازار کار فراهم می آورد.