تبیین موانع و پیشران های اجرای پداگوژی فراگیر برای دانش آموزان

حرکت سیستم های آموزشی جهان به سمت عدالت آموزشی، پارادایم جدیدی را تحت عنوان آموزش فراگیر (Inclusive Education) به وجود آورده است. در این میان، اجرای پداگوژی فراگیر برای دانش آموزان دارای نیازهای ویژه در مدارس عادی به عنوان یکی از حیاتی ترین راهبردهای تحقق این عدالت شناخته می شود. پداگوژی فراگیر فراتر از حضور فیزیکی کودکان با نیازهای خاص در کلاس های درس عادی است؛ این رویکرد به معنای بازطراحی فرآیندهای یاددهی-یادگیری به گونه ای است که تفاوت های فردی به عنوان فرصت های یادگیری نگریسته شوند، نه به عنوان ناتوانی ها یا محدودیت ها.با وجود سیاست گذاری های کلان و تاکید اسناد بالادستی بر توسعه آموزش تلفیقی و فراگیر، سیستم های آموزشی در مرحله عمل و پیاده سازی این پداگوژی در مدارس پذیرا (عادی) با چالش های ساختاری، نگرشی و مهارتی متعددی روبرو هستند. عدم انطباق برنامه های درسی سنتی با نیازهای متنوع این دانش آموزان و مقاومت های ناشی از فرهنگ سنتی آموزش، نیاز به یک بررسی عمیق و همه جانبه را ایجاب می کند. مسئله اصلی این پژوهش، واکاوی و تبیین دقیق نیروهای بازدارنده (موانع) و نیروهای پیش برنده (پیشران ها) در مسیر تحقق و اجرای پداگوژی فراگیر برای دانش آموزان دارای نیازهای ویژه در مدارس عادی است تا از این طریق، نقشه راهی علمی برای سیاست گذاران و مجریان آموزشی ترسیم شود.نتایج این پژوهش نشان می دهد که انتقال موفقیت آمیز از آموزش تفکیکی به آموزش فراگیر، نیازمند تغییرات بنیادی در زیرساخت های فیزیکی و بازنگری در فلسفه آموزش معلمان است. پداگوژی فراگیر یک روش تدریس ساده نیست، بلکه یک رویکرد فلسفی به یادگیری است که تفاوت را هنجار می داند. رفع موانع نگرشی از طریق فرهنگ سازی و تقویت پیشران های حرفه ای (مانند آموزش های عملی معلمان در حوزه پداگوژی های نوین و طراحی جهانی یادگیری) می تواند اثربخشی اجرای پداگوژی فراگیر برای دانش آموزان دارای نیازهای ویژه در مدارس عادی را تضمین کند. مدارس پذیرا باید به سمت ایجاد «جوامع یادگیری فراگیر» حرکت کنند که در آن تمام ارکان مدرسه در خدمت شکوفایی پتانسیل های فردی تک تک دانش آموزان قرار گیرند.