واکاوی پدیدارشناختی عاملیت حرفه ای معلمان در مواجهه با تضادهای برنامه درسی رسمی و نیازهای یادگیری دانش آموزان

در نظام های آموزشی متمرکز، معلمان همواره در مرز میان الزامات سیاست گذاری های کلان و واقعیت های متغیر کلاس درس قرار دارند. تضاد میان «برنامه درسی رسمی» (Official Curriculum) که غالبا ماهیتی استاندارد و تجویزی دارد، با «نیازهای یادگیری واقعی» دانش آموزان که ریشه در تفاوت های فردی، بوم شناختی و اجتماعی دارد، چالشی اساسی ایجاد می کند. در این میان، مفهوم عاملیت حرفه ای معلمان (Teacher Professional Agency) به عنوان توانمندی معلمان برای کنش گری فعالانه، تصمیم گیری آگاهانه و بازنگری در فرایندهای آموزشی تجلی می یابد. مسئله اصلی این پژوهش، درک معنای زیسته معلمان از این تقابل و شناسایی شیوه هایی است که آن ها برای مدیریت این تنش ها به کار می گیرند.هدف اصلی این مطالعه، واکاوی پدیدارشناختی تجربه زیسته معلمان در مواجهه با تضادهای برنامه درسی رسمی و نیازهای یادگیری دانش آموزان و تبیین مولفه های سازنده عاملیت حرفه ای آنان در این موقعیت های تعارضی است.نتایج پژوهش نشان می دهد که عاملیت حرفه ای معلمان تنها یک ویژگی فردی نیست، بلکه پاسخی راهبردی به ناکارآمدی های ساختاری برنامه درسی است. زمانی که بین تقاضای سیستم و نیاز دانش آموز شکاف ایجاد می شود، معلمان کنش گر با تکیه بر «قضاوت حرفه ای»، این شکاف را پر می کنند. پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی با بازشناسی این عاملیت، از مدل های متمرکز فاصله گرفته و به سمت «برنامه درسی مدرسه-محور» حرکت کنند تا فضای بیشتری برای ظهور خلاقیت و کنش گری معلمان فراهم شود. تقویت انجمن های حرفه ای و گروه های آموزشی می تواند بسترساز ارتقای این عاملیت در مواجهه با چالش های نوین آموزشی باشد.