تبیین نقش «شفقت به خود» و «تاب آوری» معلمان در مدیریت استرس شغلی و پیشگیری از فرسودگی عاطفی

حرفه معلمی به دلیل ماهیت تعاملی و مسئولیت های سنگین آموزشی و تربیتی، همواره در معرض فشارهای روانی و استرس های محیطی قرار دارد. تداوم این فشارها بدون برخورداری از مکانیزم های مقابله ای کارآمد، منجر به بروز فرسودگی عاطفی و کاهش بهره وری نظام آموزشی می گردد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش متغیرهای روان شناختی مثبت گرا، یعنی «شفقت به خود» و «تاب آوری»، در پیش بینی مدیریت استرس شغلی و پیشگیری از تحلیل رفتگی منابع روانی معلمان انجام شده است.نتایج تحلیل داده ها نشان داد که بین شفقت به خود و تاب آوری با مدیریت استرس شغلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (P<۰.۰۱). یافته ها حاکی از آن است که معلمان دارای سطوح بالاتر شفقت به خود، در مواجهه با چالش های کلاس درس، کمتر به سرزنش خود پرداخته و با پذیرش مهربانانه ناکامی ها، از شدت استرس ادراک شده می کاهند. همچنین، تاب آوری به عنوان یک متغیر میانجی، توانایی معلمان را در بازیابی توانمندی های روانی پس از تجارب تنش زا افزایش داده و به طور معکوس و معناداری، فرسودگی عاطفی را پیش بینی می کند. مدل نهایی تایید کرد که تقویت این دو مولفه می تواند تا حد زیادی از ابعاد خستگی مفرط عاطفی و مسخ شخصیت پیشگیری نماید.بر اساس یافته های تحقیق، شفقت به خود و تاب آوری نه تنها به عنوان ضربه گیر در برابر استرس شغلی عمل می کنند، بلکه زیربنای سلامت روان معلمان را تشکیل می دهند. پیشنهاد می گردد متولیان آموزش و پرورش با برگزاری دوره های توانمندسازی مبتنی بر ذهن آگاهی و آموزش مهارت های تاب آوری، گامی عملی در جهت ارتقای بهزیستی شغلی معلمان و جلوگیری از خروج نیروهای متخصص به دلیل فرسودگی عاطفی بردارند.