پیامدهای روانی-تربیتی حذف تکلیف شب

تکلیف شب به عنوان یکی از ارکان نظام های آموزشی، همواره مورد توجه بوده است؛ با این حال، پیامدهای روانی-تربیتی آن در نظام آموزشی ایران نیازمند بازنگری علمی است. این مقاله مروری با هدف بررسی پیامدهای روانی-تربیتی حذف تکلیف شب در نظام آموزشی ایران انجام شده است. این پژوهش به روش مروری و با بررسی نظام مند منابع علمی معتبر ایرانی شامل مقالات پژوهشی، پایان نامه ها و گزارش های علمی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ انجام شد.یافته ها: نتایج نشان داد که تکلیف شب در شکل سنتی خود می تواند به عنوان منبع استرس تحصیلی، اضطراب و تعویق تحصیلی عمل کند و با کاهش انگیزه درونی، افزایش تعارضات خانوادگی و تضعیف سلامت روانی دانش آموزان همراه باشد. در مقابل، حذف تکلیف شب و جایگزینی آن با تکالیف مهارت محور و کیفی، به بهبود یادگیری، افزایش اشتیاق تحصیلی و رضایت والدین منجر می شود. عوامل فردی مانند کمال گرایی منفی و اضطراب و عوامل خانوادگی نظیر کیفیت مشارکت والدین، نقش تعدیل کننده ای در این رابطه دارند. بازطراحی کیفی تکلیف شب و حرکت از رویکرد کمی به تربیتی، با در نظر گرفتن سلامت روانی دانش آموزان و توانمندسازی معلمان و والدین، ضروری است.