بازخوانی مفهوم غضب و رحمانیت الهی در قرآن و طراحی الگوی تربیتی برای کاهش احساس طرد عاطفی و بی مبالاتی دینی نوجوانان

یکی از چالش های جدی نظام تعلیم و تربیت دینی، افزایش بی مبالاتی دینی در میان نوجوانان است که ریشه در عوامل متعددی دارد. پژوهش های روان شناختی نشان می دهد که احساس «طرد عاطفی» از سوی خداوند، یکی از مهم ترین عوامل رویگردانی نوجوانان از دین محسوب می شود. این احساس، غالبا ناشی از تصویر نادرستی است که از مفهوم «غضب الهی» در ذهن نوجوان ترسیم شده است؛ تصویری که در آن خداوند به مثابه موجودی خشمگین و تنبیه گر معرفی می شود. این پژوهش با هدف بازخوانی مفهوم غضب و رحمانیت الهی در قرآن و طراحی یک الگوی تربیتی برای کاهش احساس طرد عاطفی و بی مبالاتی دینی نوجوانان انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی‑تحلیلی با رویکرد تفسیری‑تربیتی است و داده ها به روش کتابخانه ای جمع آوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که در قرآن کریم، «غضب» هرگز نقطه ی مقابل «رحمت» نیست، بلکه فقدان یا عدم تحقق رحمت در یک بستر خاص است. غضب الهی، ماهیتی ابزاری و تربیتی دارد و هدف نهایی آن، بازگشت بنده به مسیر رحمت و قرب الهی است. بر اساس این یافته ها، الگوی تربیتی پیشنهادی در سه سطح «اصلاح تصویر ذهنی از خدا»، «تبیین غضب به مثابه هشدار محبت آمیز» و «ایجاد تجربه ی مستقیم رحمانیت در کلاس درس» طراحی شده است. این الگو می تواند به دبیران دینی کمک کند تا با اصلاح نگرش دانش آموزان نسبت به صفات الهی، احساس طرد عاطفی را کاهش داده و انگیزه ی آنان را برای پایبندی به آموزه های دینی افزایش دهند.