فناوری های نوظهور و آینده ی آموزش و پرورش در عصر نوین

ورود فناوری های دیجیتال، شبکه های اجتماعی و به ویژه هوش مصنوعی مولد به حوزه ی آموزش و پرورش، ماهیت یاددهی و یادگیری را در مقیاسی بی سابقه دگرگون کرده و نظام های آموزشی را با پرسش های تازه ای درباره ی نقش معلم، شیوه ی ارزشیابی و هدف غایی تعلیم و تربیت مواجه ساخته است. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور گزارش های معتبر بین المللی از جمله یونسکو و در کنار پژوهش های علمی داخلی به بررسی فرصت ها و چالش های ورود فناوری های نوظهور به مدرسه و کلاس درس می پردازد. یافته ها نشان می دهد اگرچه فناوری دیجیتال میتواند دسترسی به آموزش را گسترش دهد، یادگیری را شخصی سازی کند و کارایی نظام آموزشی را ارتقا بخشد، اما همین فناوری میتواند نابرابری های موجود در نظام آموزشی را عمیق تر و گسترده تر سازد. تجربه ی ایران در دوران کرونا، از شبکه آموزش تا اپلیکیشن شاد و نیز مطالعات نوپای داخلی درباره ی هوش مصنوعی، سواد دیجیتال معلمان و بازی وارسازی، تصویری بومی از این چالش ها بدست می دهد. این پژوهش در پایان چارچوبی پیشنهادی مشتمل بر توسعه ی حرفه ای مستمر معلمان، بازطراحی شیوه های ارزشیابی و تقویت سواد هوش مصنوعی در میان معلمان و دانش آموزان ارائه می دهد تا نظام تعلیم و تربیت بتواند ضمن بهره مندی از نوآوری های عصر نوین، محور انسانی و اخلاقی آموزش را نیز حفظ کند.