تحلیل وظایف معلم در توسعه یادگیری خودتنظیمی دانش آموزان بر اساس رویکردهای نوین آموزش

این مقاله با هدف تحلیل وظایف معلم در توسعه یادگیری خودتنظیمی دانش آموزان بر اساس رویکردهای نوین آموزش نگاشته شده است و می کوشد نشان دهد که در الگوهای جدید آموزشی، نقش معلم از انتقال دهنده صرف محتوا به تسهیل گر، هدایت گر، طراح موقعیت های یادگیری و پشتیبان فرایندهای شناختی، فراشناختی، انگیزشی و عاطفی دانش آموزان تغییر یافته است. مسئله اصلی پژوهش آن است که یادگیری خودتنظیمی، به عنوان یکی از مولفه های بنیادین موفقیت تحصیلی و یادگیری مادام العمر، بدون بازتعریف وظایف حرفه ای معلم در بستر آموزش های نوین به صورت اثربخش تحقق نمی یابد. بر همین اساس، مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی تبیینی و با تکیه بر مبانی نظری مرتبط با آموزش یادگیرنده محور، آموزش فعال، یادگیری مبتنی بر مسئله، آموزش ترکیبی و محیط های فناورانه، به بررسی ابعاد گوناگون کنش معلم در تقویت خودتنظیمی می پردازد.یافته های تحلیلی نشان می دهد که معلم در فرایند توسعه یادگیری خودتنظیمی، دارای وظایفی چندبعدی است که از جمله مهم ترین آن ها می توان به طراحی فرصت های یادگیری هدفمند، آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی، تقویت خودارزیابی، ایجاد بازخورد مستمر و سازنده، پرورش انگیزش درونی، مدیریت انعطاف پذیر کلاس، حمایت از استقلال یادگیرنده و بهره گیری هدفمند از فناوری های آموزشی اشاره کرد. همچنین نتایج بیانگر آن است که رویکردهای نوین آموزشی، زمانی به رشد خودتنظیمی منجر می شوند که معلم بتواند میان هدایت آموزشی و استقلال دانش آموز نوعی تعادل تربیتی برقرار سازد. در چنین شرایطی، دانش آموز نه تنها در یادگیری محتوای درسی توانمندتر می شود، بلکه در برنامه ریزی، کنترل، نظارت و اصلاح عملکرد یادگیری خود نیز به بلوغ بیشتری دست می یابد.در جمع بندی می توان گفت که توسعه یادگیری خودتنظیمی در مدرسه، بیش از هر چیز به شایستگی حرفه ای معلم در بازآفرینی نقش آموزشی خود وابسته است. بنابراین، بازنگری در برنامه های تربیت معلم، آموزش های ضمن خدمت، الگوهای ارزشیابی آموزشی و سیاست گذاری های مدرسه محور، ضرورتی اساسی برای تحقق این هدف به شمار می رود. این مقاله می تواند برای پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت، برنامه ریزان آموزشی، معلمان و مدیران مدارس در تبیین پیوند میان یادگیری خودتنظیمی، نقش معلم، رویکردهای نوین آموزش و کیفیت یادگیری دانش آموزان سودمند باشد.