تحلیل نقش بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد در مدیریت مالی شهرداری

بودجه در شهرداری ها صرفا ابزاری برای پیش بینی و تخصیص منابع مالی نیست، بلکه یکی از مهم ترین سازوکارهای سیاست گذاری، اولویت بندی برنامه ها، کنترل هزینه ها و پاسخگویی در برابر شهروندان محسوب می شود. با این حال، اتکای صرف به روش های سنتی بودجه ریزی که عمدتا بر تداوم اعتبارات سال های گذشته و کنترل اقلام هزینه ای متمرکز هستند، الزاما نمی تواند میزان اثربخشی هزینه های عمومی یا نتایج واقعی حاصل از مصرف منابع را مشخص کند. بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد با تغییر تمرکز از «میزان منابع مصرف شده» به «نتایج حاصل از مصرف منابع»، رویکرد متفاوتی را برای مدیریت مالی شهرداری فراهم می کند. در این رویکرد، اعتبارات مالی باید در ارتباط با اهداف، برنامه ها، فعالیت ها، خروجی ها و پیامدهای مورد انتظار تعریف و ارزیابی شوند. هدف مقاله حاضر، تحلیل نقش بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد در ارتقای مدیریت مالی شهرداری و بررسی ظرفیت های آن برای افزایش کارایی تخصیص منابع، کنترل هزینه ها، تقویت شفافیت و پاسخگویی، بهبود تصمیم گیری مالی و ارتقای کیفیت خدمات شهری است. روش مطالعه، تحلیلی توصیفی و مبتنی بر بررسی ادبیات علمی و مطالعات جدید حوزه بودجه ریزی عمومی و مالیه محلی است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد زمانی می تواند به اصلاح مدیریت مالی شهرداری منجر شود که اطلاعات عملکرد به صورت واقعی در فرآیند تصمیم گیری بودجه ای مورد استفاده قرار گیرد و صرفا به تهیه شاخص ها و گزارش های اداری محدود نشود. شواهد پژوهشی نیز نشان داده اند که استفاده از اطلاعات عملکرد می تواند با سلامت مالی بهتر دولت های محلی همراه باشد و اصلاحات مدیریت عملکرد بودجه ای می تواند از مسیر افزایش کارایی مخارج، شفافیت مالی و کنترل فشارهای مالی اثرگذار باشد. در نهایت، استقرار موفق این رویکرد مستلزم تقویت نظام اطلاعات مالی و عملکردی، تعریف شاخص های قابل سنجش، ارتقای ظرفیت کارشناسی، ایجاد ارتباط میان برنامه ریزی و بودجه و استقرار سازوکارهای موثر نظارت و پاسخگویی است.

کلیدواژه ها:

بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد ، مدیریت مالی شهرداری ، مالیه شهری ، کارایی مالی ، پاسخگویی مالی.