بررسی نقش بار شناختی در تشکیل تصویر ذهنی و انتقال یادگیری در مقایسه یادگیری عمیق و سطحی در دانش آموزان با سطح تحصیلی متوسط

مقاله حاضر با هدف بررسی نقش بار شناختی در تشکیل تصویر ذهنی و انتقال یادگیری، با تاکید بر مقایسه ی یادگیری عمیق و سطحی در دانش آموزان با سطح تحصیلی متوسط انجام شده است. این مقاله، از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و از نظر رویکرد مروری-کتابخانه ای است. در این راستا، با جست وجوی هدفمند در پایگاه های داده ی علمی فارسی و انگلیسی، کتابخانه های دانشگاهی و منابع معتبر مرتبط با حوزه های بار شناختی، تصویر ذهنی، انتقال یادگیری و مقایسه ی یادگیری عمیق و سطحی، اسناد پژوهشی انتخاب و با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج نشان می دهد که بار شناختی افزوده ی بالا فرآیند تشکیل تصویر ذهنی منسجم را مختل و فراگیر را به سمت پردازش های سطحی سوق می دهد، در حالی که بار شناختی ضروری، با وجود دشواری کوتاه مدت، زمینه ساز شکل گیری ساختارهای شناختی عمیق و قابل انتقال است. دانش آموزان با سطح تحصیلی متوسط به دلیل محدودیت نسبی در پیش زمینه ی دانشی و مهارت های راهبردی، در معرض خطر تبدیل بار شناختی ضروری به بار شناختی افزوده ی غیرکارآمد قرار دارند و بدون مدیریت هوشمندانه ی بار شناختی، به سختی از یادگیری سطحی و حفظی فراتر می روند. و همچنین، کیفیت یادگیری تابع مستقیم میزان اطلاعات ارائه شده نیست، بلکه تابع کیفیت طراحی آموزشی و مدیریت هوشمندانه ی بار شناختی است. طراحی آموزشی که بار شناختی افزوده را کاهش و بار شناختی ضروری را به صورت تدریجی افزایش دهد، می تواند دانش آموزان متوسط را به سمت یادگیری عمیق، تصویر ذهنی سازی موثر و انتقال یادگیری هدایت کند.

کلیدواژه ها:

بار شناختی ، تشکیل تصویر ذهنی ، انتقال یادگیری ، یادگیری عمیق ، یادگیری سطحی ، دانش آموزان با سطح تحصیلی متوسط