نقش معلم در شکل گیری هویت تحصیلی و انگیزه پیشرفت دانش آموزان

هویت تحصیلی و انگیزه پیشرفت از سازه های محوری روان شناسی تربیتی هستند که نه تنها پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را پیش بینی می کنند، بلکه بر سلامت روانی، سازگاری اجتماعی و مسیرهای شغلی آینده آنان نیز تاثیر می گذارند. در میان عوامل متعددی که بر شکل گیری این دو سازه اثر می گذارند، معلم به عنوان یکی از تاثیرگذارترین چهره های محیط مدرسه شناخته می شود. پژوهش حاضر با رویکردی مروری-تحلیلی، به بررسی نقش معلم در شکل گیری هویت تحصیلی و انگیزه پیشرفت دانش آموزان می پردازد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که معلم از طریق پنج سازوکار اصلی بر شکل گیری هویت تحصیلی و انگیزه پیشرفت دانش آموزان اثر می گذارد: حمایت از خودمختاری و ارضای نیازهای روان شناختی بنیادین، شکل دهی به خودپنداره تحصیلی و خودکارآمدی، ایجاد رابطه حمایتی و احساس تعلق، ارائه بازخورد سازنده و هویت محور، و انتقال انتظارات بالا و باور به توانمندی دانش آموز. همچنین، یافته ها نشان می دهند که هویت حرفه ای خود معلم و باورهای او درباره توانمندی هایش، نقش واسطه ای مهمی در اثربخشی این سازوکارها ایفا می کنند. در پایان، راهکارهای عملی برای تقویت نقش معلم در شکل گیری هویت تحصیلی و انگیزه پیشرفت دانش آموزان ارائه شده است‎.‎

کلیدواژه ها:

معلم ، هویت تحصیلی ، انگیزه پیشرفت ، خودمختاری ، خودکارآمدی ، رابطه معلم-دانش آموز ، بازخورد سازنده ، نظریه خودتعیین گری