نقش هوش مصنوعی در تحول تدریس زبان های خارجی و تقویت یادگیری تعاملی در دوره متوسطه دوم

ظهور هوش مصنوعی و به ویژه مدل های زبانی بزرگ، چشم انداز آموزش زبان های خارجی را در دوره متوسطه دوم دگرگون ساخته و افق های تازه ای برای شخصی سازی یادگیری و تقویت تعاملات آموزشی گشوده است. پژوهش حاضر با روش مرور نظام مند شواهد تجربی و فراتحلیلی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶، به بررسی نقش هوش مصنوعی در تحول تدریس زبان های خارجی و تقویت یادگیری تعاملی در دوره متوسطه دوم می پردازد. فراتحلیل نظام های گفتگویی در یادگیری زبان، اندازه اثر متوسط و معنادار (d = ۰.۵۸‎) را بر توسعه مهارت زبانی دوم گزارش کرده و اثربخشی نظام های متمرکز بر فرم، تعاملات هدایت شده توسط سیستم، بازخورد اصلاحی و ویژگی های بازی وارسازی را تایید نموده است (Bibauw et al., ۲۰۲۲‎). فراتحلیل شبکه ای ۱۶ مطالعه تجربی نشان داد که همه ابزارهای هوش مصنوعی به طور معناداری از آموزش سنتی پیشی می گیرند و برنامه های یادگیری زبان با هوش مصنوعی (g = ۰.۹۰۷‎)، چت بات های مولد (g = ۰.۸۲۴‎) و دستیاران نوشتاری هوش مصنوعی (g = ۰.۶۹۲‎) به ترتیب بیشترین تاثیر را بر انگیزه یادگیری دانش آموزان دارند (Hsu & Wang, ۲۰۲۶‎). مرور نظام مند ۴۹ مطالعه تجربی نشان می دهد که هوش مصنوعی مولد نقش های متنوعی نظیر ارائه دهنده بازخورد، مربی یادگیری، محرک شناختی، تسهیل کننده تعامل و شریک گفتگو ایفا می کند (Lee et al., ۲۰۲۵‎). یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق ارائه بازخورد فوری و شخصی سازی شده در مهارت های نوشتاری و گفتاری، کاهش اضطراب زبان آموزی، افزایش خودمختاری یادگیرنده و فراهم سازی فرصت های نامحدود تمرین تعاملی، به طور معناداری یادگیری زبان خارجی را تقویت می کند. با این حال، چالش هایی نظیر اتکای بیش ازحد دانش آموزان، سوگیری الگوریتمی، نگرانی های حریم خصوصی، شکاف دیجیتال و کمبود آمادگی معلمان نیز شناسایی شده است. مقاله حاضر با تحلیل جامع پیشینه پژوهشی موجود، چارچوبی یکپارچه برای ادغام موثر هوش مصنوعی در تدریس زبان خارجی در دوره متوسطه دوم ارائه می کند و توصیه هایی برای سیاست گذاران، مدیران آموزشی و معلمان تدوین می نماید.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تدریس زبان خارجی ، یادگیری تعاملی ، دوره متوسطه دوم ، چت بات های مولد ، شخصی سازی یادگیری ، بازخورد خودکار.