طراحی الگوی برنامه درسی چندفرهنگی در نظام آموزشی ایران

تنوع قومی، زبانی، مذهبی و فرهنگی، یکی از واقعیت های انکارناپذیر جامعه ایران است. نظام آموزشی به عنوان نهاد اصلی جامعه پذیری، با چالش بنیادین چگونگی مواجهه با این تنوع روبه روست. مقاله حاضر با هدف بررسی و ترکیب ادبیات نظری و پژوهشی موجود، به دنبال شناسایی مولفه ها، اصول و چالش های طراحی یک الگوی برنامه درسی چندفرهنگی برای نظام آموزشی ایران است. این پژوهش از نوع مروری روایتی است و با جست وجوی نظام مند در پایگاه های علمی معتبر فارسی و انگلیسی، به تحلیل منابع مرتبط پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که گذار از رویکرد یکسان ساز و جذب گرایانه به رویکرد کثرت گرا و چندفرهنگی، مستلزم بازاندیشی در چهار عنصر اصلی برنامه درسی (هدف ها، محتوا، راهبردهای یاددهی-یادگیری و ارزشیابی) است. الگوی پیشنهادی این مقاله، رویکردی تلفیقی و زمینه محور را ارائه می دهد که در آن، هویت ملی به عنوان چتر فراگیر و هویت های قومی-فرهنگی به عنوان اجزای سازنده آن در نظر گرفته می شوند. از جمله چالش های کلیدی شناسایی شده می توان به ماهیت متمرکز نظام برنامه ریزی درسی، کمبود منابع آموزشی متنوع، آمادگی ناکافی معلمان و مقاومت های ایدئولوژیک اشاره کرد. در پایان، پیشنهادهایی برای سیاست گذاران و برنامه ریزان درسی جهت حرکت به سمت یک نظام آموزشی فراگیر و عدالت محور ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی چندفرهنگی ، نظام آموزشی ایران ، تنوع فرهنگی ، آموزش فراگیر ، طراحی برنامه درسی