از کلاس تا زندگی: بازاندیشی در کارکرد تربیتی مدرسه در قرن بیست ویکم

مدرسه به مثابه یکی از بنیادی ترین نهادهای تربیتی جوامع مدرن، از آغاز شکل گیری خود در قرن نوزدهم تاکنون، کارکردهای متنوعی را بر عهده داشته است؛ اما تحولات شتابان علمی، فناورانه، فرهنگی و اجتماعی در قرن بیست ویکم، بسیاری از پیش فرض های بنیادین نظام های آموزشی سنتی را دگرگون ساخته و پرسش های جدی درباره ی کارایی و کارکرد تربیتی مدرسه در عصر حاضر مطرح کرده است. شکاف عمیق میان آنچه در مدارس آموزش داده می شود و آنچه زندگی واقعی از شهروندان امروز می طلبد، ظهور هوش مصنوعی و فناوری های نوین، گسترش پدیده ی جهانی شدن، بحران های زیست محیطی و تغییرات بنیادین در ساختارهای اجتماعی، ضرورت بازاندیشی در ماموریت تربیتی مدرسه را بیش از پیش نمایان ساخته است. مقاله حاضر با هدف بازاندیشی در کارکرد تربیتی مدرسه در قرن بیست ویکم و با تاکید بر ضرورت حرکت از رویکرد «آموزش محور» به سوی رویکرد «زندگی محور»، درصدد است تا تصویری جامع از وضعیت موجود، چالش ها و افق های پیش روی نظام تربیت مدرسه ای ارائه دهد. نتایج به دست آمده نشان داد که گذار از «مدرسه ی کلاس محور» به «مدرسه ی زندگی محور»، نه یک انتخاب آکادمیک، بلکه ضرورتی تاریخی و تمدنی در عصر حاضر است. تحقق این تحول، مستلزم بازنگری اساسی در برنامه ی درسی، روش های تدریس، نظام ارزیابی، توانمندسازی معلمان و همچنین، تغییر نگرش جمعی نسبت به ماهیت تربیت است؛ چرا که تربیت، تنها در سایه ی هم افزایی میان نهاد آموزش، خانواده و جامعه ی مدنی می تواند به ماموریت واقعی خود، یعنی پرورش انسان هایی تاب آور، خلاق، مسئولیت پذیر و متعهد به ساختن جهانی پایدار و اخلاق مدار، دست یابد.

کلیدواژه ها:

کارکرد تربیتی مدرسه ، آموزش قرن بیست ویکم ، یادگیری مادام العمر ، آموزش اجتماعی-عاطفی