نقش بازی در یادگیری و کاهش استرس مدارس ابتدایی

پژوهش های معاصر در حوزه ی عصب شناسی تربیتی و روان شناسی تحولی نشان می دهد که بازی، نه یک فعالیت حاشیه ای و اتلاف کننده ی وقت، بلکه بستر اصلی شکل گیری مهارت های عالی ی ذهنی، هیجانی و اجتماعی درح۸ دوران کودکی است. با این حال، نظام های آموزشی سنتی، به ویژه در سال های ابتدایی، با حذف تدریجی زمان های بازی و جایگزینی آن با تمرینات حفظ محور و آزمون های مکرر، نه تنها لذت یادگیری را از کودکان گرفته اند، بلکه زمینه ساز بروز استرس مزمن، اضطراب امتحان و افت انگیزه ی درونی شده اند. این مقاله با روش تحلیلی–استنتاجی، به تبیین سازوکارهای عصبی، شناختی و روان شناختی تاثیر بازی بر دو ساحت کلیدی «یادگیری عمیق» و «کاهش استرس» می پردازد. یافته ها نشان می دهد که بازی های ساختاریافته و هدفمند، با افزایش ترشح دوپامین و اکسی توسین، کاهش کورتیزول، و فعال سازی قشر پیش پیشانی مغز، نه تنها درک مفاهیم انتزاعی (مانند ریاضی و علوم) را تسهیل می کنند، بلکه به عنوان سپر دفاعی در برابر فشارهای روانی محیط مدرسه عمل می نمایند. در پایان، مدل های عملی پیاده سازی بازی در کلاس درس و راهکارهای غلبه بر موانع اجرایی در نظام آموزشی ایران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

بازی ، یادگیری موقعیتی ، استرس تحصیلی ، عصب شناسی تربیتی ، مدرسه ی ابتدایی ، بازی درمانی آموزشی