تاثیر به کارگیری فناوری آموزشی و یادگیری دیجیتال (هماهنگ با سند تحول بنیادین) بر ارتقای کیفیت تربیت اجتماعی-سیاسی و علمی-فناورانه دانش آموزان

مسئله اصلی پژوهش حاضر، شکاف میان ظرفیت بالقوه فناوری های آموزشی و یادگیری دیجیتال با اهداف تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در ارتقای کیفیت تربیت اجتماعی-سیاسی و علمی-فناورانه دانش آموزان است. با وجود تاکید سند بر استفاده هوشمندانه از فناوری های نوین، بسیاری از مدارس همچنان از رویکرد ابزاری و محدود به فناوری بهره می برند و پیوند معنادار آن با ساحت های اجتماعی-سیاسی و علمی-فناورانه کمتر تحقق یافته است. هدف اصلی پژوهش، بررسی تاثیر به کارگیری فناوری آموزشی و یادگیری دیجیتال هماهنگ با سند تحول بنیادین بر ارتقای کیفیت تربیت اجتماعی-سیاسی و علمی-فناورانه دانش آموزان بود. روش پژوهش آمیخته اکتشافی متوالی (کیفی-کمی) انتخاب شد. در بخش کیفی با تحلیل محتوای اسناد بالادستی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از متخصصان فناوری آموزشی، مدیران مدارس هوشمند و معلمان باتجربه، ابعاد و شاخص های تاثیرگذاری استخراج گردید. در بخش کمی، پرسشنامه محقق ساخته با روایی محتوایی تاییدشده و پایایی آلفای کرونباخ ۹۲/۰ روی نمونه ۴۲۰ نفری از معلمان و دانش آموزان دوره متوسطه اول و دوم مدارس دولتی و نمونه دولتی شهر تهران و چند شهر منتخب در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ اجرا و با روش های آمار توصیفی، تحلیل عاملی تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته ها نشان داد به کارگیری هدفمند فناوری آموزشی و یادگیری دیجیتال تاثیر معنادار و مثبتی بر شاخص های تربیت اجتماعی-سیاسی (مشارکت مدنی، مسئولیت پذیری، مهارت های ارتباطی و شهروندی دیجیتال) و تربیت علمی-فناورانه (تفکر انتقادی، حل مسئله، سواد دیجیتال، خلاقیت و نوآوری) دارد. نتایج حاکی از آن بود که هماهنگی فناوری با مبانی ارزشی سند تحول، نقش میانجی معناداری در این رابطه ایفا می کند و الگوی پیشنهادی می تواند راهنمای عملی مدارس برای ارتقای کیفیت تربیت در این دو ساحت باشد.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، یادگیری دیجیتال ، سند تحول بنیادین ، تربیت اجتماعی-سیاسی ، تربیت علمی-فناورانه