نقش آموزش مهارت های ارتباطی در کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان

مهارت های ارتباطی از مهم ترین توانمندی های فردی و اجتماعی هستند که نقش قابل توجهی در شکل گیری رفتار دانش آموزان و کیفیت روابط آنان با همسالان، معلمان و اعضای خانواده دارند. بخش قابل توجهی از مشکلات رفتاری دانش آموزان را می توان در ضعف ارتباطی، ناتوانی در بیان احساسات و خواسته ها، ناآشنایی با شیوه حل تعارض، ضعف در گوش دادن و ناتوانی در کنترل واکنش های هیجانی جست وجو کرد. دانش آموزی که نمی تواند خواسته خود را به شیوه ای مناسب بیان کند، ممکن است برای دستیابی به هدف خود به پرخاشگری، لجبازی، کناره گیری یا رفتارهای نامناسب متوسل شود. ازاین رو آموزش مهارت های ارتباطی می تواند یکی از رویکردهای موثر در پیشگیری و کاهش مشکلات رفتاری در مدرسه باشد. مهارت هایی مانند گوش دادن فعال، گفت وگوی موثر، همدلی، ابراز وجود، کنترل خشم، حل تعارض، احترام به دیگران و توانایی درخواست کمک، به دانش آموزان کمک می کنند نیازها و احساسات خود را به شیوه ای سالم بیان کنند. آموزش این مهارت ها زمانی اثربخش تر است که تنها در قالب مطالب نظری ارائه نشود، بلکه از طریق تمرین، ایفای نقش، گفت وگو، فعالیت های گروهی و موقعیت های واقعی مدرسه دنبال شود. معلم، مدیر، مشاور و خانواده نیز باید در ایجاد محیطی حمایتگر و الگوساز مشارکت داشته باشند. پژوهش های حوزه یادگیری اجتماعی و هیجانی نیز نشان داده اند که آموزش منظم شایستگی های اجتماعی و هیجانی می تواند پیامدهای مثبتی برای رفتار، روابط اجتماعی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان داشته باشد. بر این اساس، مقاله حاضر با بررسی مفهوم مهارت های ارتباطی، رابطه آن با مشکلات رفتاری، اهمیت آموزش این مهارت ها، مشکلات و چالش های موجود و راهکارهای اجرایی، بر ضرورت قرار گرفتن آموزش ارتباط موثر در برنامه تربیتی مدارس تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی ، مشکلات رفتاری ، دانش آموزان ، مهارت های اجتماعی ، همدلی ، حل تعارض ، مدرسه ، یادگیری اجتماعی و هیجانی