طراحی مدل مدیریت ارزش آفرین پروژه های عمرانی شهری؛ رویکردی یکپارچه در مدیریت شهری

پروژه های عمرانی شهری از مهم ترین ابزارهای تحقق سیاست های توسعه شهری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان محسوب می شوند، اما موفقیت این پروژه ها در بسیاری از موارد صرفا بر اساس شاخص هایی همچون میزان پیشرفت فیزیکی، هزینه اجرا، مدت زمان ساخت و انطباق با برنامه اولیه ارزیابی می شود. چنین رویکردی اگرچه برای کنترل پروژه ضروری است، اما نمی تواند به تنهایی نشان دهد که یک پروژه تا چه اندازه توانسته است برای شهر، شهروندان و مدیریت شهری ارزش واقعی ایجاد کند. ممکن است پروژه ای در زمان مقرر و با هزینه پیش بینی شده به پایان برسد، اما در مرحله بهره برداری با استقبال پایین شهروندان، هزینه نگهداری بالا، آثار نامطلوب زیست محیطی، کاهش کیفیت فضای شهری یا عدم تحقق اهداف اقتصادی مواجه شود.پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل مدیریت ارزش آفرین پروژه های عمرانی شهری، رویکردی یکپارچه برای پیوند میان مدیریت پروژه و خلق ارزش شهری ارائه می کند. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی تحلیلی و توسعه ای است و با استفاده از مطالعات اسنادی و تحلیل ادبیات مدیریت ارزش، مهندسی ارزش، مدیریت پروژه و ارزش آفرینی شهری انجام شده است. در مدل پیشنهادی، ارزش پروژه صرفا به کاهش هزینه محدود نشده و در شش بعد اقتصادی، اجتماعی، مکانی، زیست محیطی، عملکردی و مدیریتی مورد توجه قرار گرفته است. مدل پیشنهادی از پنج مرحله اصلی شامل شناسایی مسئله و نیاز شهری، سنجش ارزش مورد انتظار، طراحی و اجرای ارزش محور، سنجش ارزش تحقق یافته و یادگیری سازمانی تشکیل شده است.نتایج نظری پژوهش نشان می دهد که تغییر رویکرد از «مدیریت پروژه» به «مدیریت ارزش پروژه» می تواند تصمیم گیری درخصوص اولویت بندی، طراحی، اجرا و ارزیابی پروژه های عمرانی شهری را ارتقا دهد. بر این اساس، پروژه زمانی موفق تلقی می شود که علاوه بر تحقق اهداف فنی و مالی، بتواند در چرخه عمر خود ارزش اقتصادی، اجتماعی، مکانی، زیست محیطی و عملکردی قابل اندازه گیری برای شهر ایجاد کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت شهری ، پروژه های عمرانی ، مدیریت ارزش ، ارزش آفرینی ، توسعه شهری ، پروژه شهری