مروری بر تاثیر طراحی خیابان های شهری بر رفتار و ایمنی کاربران حمل ونقل

خیابان های شهری به عنوان یکی از اصلی ترین فضاهای سازمان دهنده تحرک، تعاملات اجتماعی و تجربه روزمره شهروندان، نقشی تعیین کننده در شکل دهی به رفتار سفر و ایمنی کاربران حمل ونقل ایفا می کنند. با وجود تحول مفهومی از طراحی خودرو-محور به طراحی انسان محور، شناخت منسجمی باید از نحوه اثرگذاری عناصر طراحی خیابان بر گروه های مختلف کاربران شکل بگیرد. پژوهش حاضر با هدف مروری بر تاثیر طراحی خیابان های شهری بر رفتار و ایمنی کاربران حمل ونقل و با استفاده از روش مرور کتابخانه ای (مرور روایتی) بر روی ۱۲ مقاله منتخب از پایگاه های معتبر علمی در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که طراحی خیابان از سه مسیر اصلی بر رفتار و ایمنی اثر می گذارد: ساختار فضایی شهر و شبکه (با تاکید بر فرم متراکم، بلوک های کوچک و سهم بالای حمل ونقل عمومی که بار آسیب ترافیکی را تا دو برابر کاهش می دهد)، کیفیت ریزمقیاس خیابان و تقاطع (شامل مسیرهای دوچرخه محافظت شده، پیاده روهای عریض، نورپردازی مناسب و آرام سازی ترافیک)، و ادراک ایمنی کاربران (که تحت تاثیر نورپردازی، رفتار رانندگان، تنوع فعالیت ها و کیفیت زیرساخت قرار می گیرد). یافته ها همچنین نشان می دهد که ادراک ایمنی بین گروه های مختلف کاربری یکسان نیست و طراحی باید بر اساس آسیب پذیرترین کاربر ارزیابی شود. نتیجه گیری مقاله بر لزوم گذار از نگاه صرفا مهندسی به خیابان به سوی رویکردی سیستمی، انسان محور و عادلانه تاکید دارد که خیابان را به عنوان بخشی از زیرساخت اجتماعی و سلامت شهری در نظر می گیرد و ترکیب آن با مداخلات موقت، تحلیل ریزمقیاس و توجه به عدالت فضایی را برای بیشینه سازی ایمنی و رفتارپذیری خیابان ها پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

طراحی خیابان شهری ، ایمنی کاربران حمل ونقل ، رفتار سفر ، خیابان کامل.