بازطراحی پارک های شهری به عنوان زیرساخت های تاب آور اقلیمی: چارچوبی برای شهرهای ایران

تغییرات اقلیمی و پیامدهای آن نظیر موج های گرمای شدید، خشکسالی های فرساینده و بارش های رگباری ناگهانی، شهرهای ایران را با تهدیدات زیست محیطی و فضایی بی سابقه ای مواجه ساخته است. رویکردهای سنتی طراحی بوستان ها و پارک های شهری که صرفا بر ابعاد زیبایی شناختی و تفریحی تاکید داشتند، کارایی خود را در مواجهه با این مخاطرات نوظهور از دست داده اند. پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی مفهومی-عملیاتی برای «بازطراحی پارک های شهری به عنوان زیرساخت های تاب آور اقلیمی» در اقلیم های گوناگون ایران انجام شده است. در این راستا، پارک های شهری نه به عنوان فضاهای تزیینی منفعل، بلکه به عنوان «سیستم های حیاتی پویای خنک کننده» و «حوضچه های بازتنظیم هیدرولوژیک» نگریسته می شوند. این تحقیق با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و ماخذمحور، به ارزیابی شاخص های تاب آوری اقلیمی و تحلیل الگوهای بازطراحی فضایی-کالبدی بوستان ها پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تبدیل پارک های سنتی به زیرساخت های تاب آور از طریق به کارگیری گونه های گیاهی بوم آورد و مقاوم به کم آبی، طراحی سطوح نفوذپذیر، ایجاد حوضچه های بازچرخانی روان آاب ها، و لایه بندی سایه اندازی، می تواند دمای ریزاقلیم پارک و بافت پیرامونی را تا ۳.۵ درجه سانتی گراد کاهش داده و ریسک سیلاب های شهری را به طور معنی داری مهار سازد. در نهایت، چارچوب ارائه شده بستر راهبردی نوینی را در اختیار طراحان منظر و مدیران شهری ایران جهت ارتقای تاب آوری اکولوژیک و بهبود کیفیت زندگی شهروندان قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

پارک های شهری ، تاب آوری اقلیمی ، تغییرات اقلیمی ، بازطراحی فضایی ، تغذیه روان آب ها ، اقلیم ایران.