بررسی نقش مدیریت شهری و تاب آوری اقلیمی درراستای حکمرانی شهری و زیرساخت های سبز درسازگاری شهرها

تغییرات اقلیمی یکی از مهم ترین چالش های پیش روی شهرهای معاصر محسوب می شود که پیامدهای آن از سطح محیط زیست فراتر رفته و ابعاد اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و مدیریتی شهرها را تحت تاثیر قرار داده است. افزایش دمای هوا، تشدید امواج گرما، تغییر الگوی بارش، افزایش احتمال وقوع سیلاب های ناگهانی، خشکسالی، کاهش منابع آب، افزایش فشار بر زیرساخت ها و تهدید سلامت شهروندان، ضرورت بازنگری در الگوهای سنتی مدیریت و برنامه ریزی شهری را افزایش داده است. در چنین شرایطی، تاب آوری اقلیمی به عنوان رویکردی جامع برای افزایش ظرفیت شهرها در پیش بینی، مواجهه، سازگاری و بازیابی در برابر مخاطرات اقلیمی مطرح شده است.هدف این پژوهش، تبیین نقش مدیریت شهری در ارتقای تاب آوری اقلیمی با تمرکز بر سه مولفه حکمرانی شهری، برنامه ریزی فضایی و زیرساخت های سبز است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی تحلیلی است و با استفاده از مطالعات اسنادی و مرور ادبیات علمی مرتبط انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تاب آوری اقلیمی حاصل عملکرد یک عامل منفرد نیست، بلکه نتیجه تعامل میان ظرفیت نهادی، ساختار فضایی، زیرساخت های شهری، سرمایه اجتماعی و ظرفیت اکولوژیک است.تحلیل پژوهش نشان می دهد که حکمرانی شهری از طریق ایجاد هماهنگی بین سازمانی، تقویت حکمرانی چندسطحی، مشارکت شهروندان، تصمیم گیری مبتنی بر داده، شفافیت و پاسخگویی می تواند ظرفیت نهادی شهر برای سازگاری را افزایش دهد. برنامه ریزی فضایی نیز با کنترل توسعه در پهنه های پرخطر، حفاظت از منابع طبیعی، مدیریت کاربری زمین و ایجاد شبکه های سبز و آبی، نقش مهمی در کاهش مواجهه و آسیب پذیری دارد. همچنین زیرساخت های سبز با ارائه خدمات اکوسیستمی و اجتماعی، می توانند در کاهش جزیره حرارتی، کنترل رواناب، افزایش نفوذ آب، بهبود کیفیت هوا و ارتقای سلامت شهروندان موثر باشند. از سوی دیگر، یافته ها نشان می دهد که تحقق تاب آوری اقلیمی با چالش هایی نظیر پراکندگی نهادی، ضعف هماهنگی، محدودیت منابع مالی، کوتاه مدت نگری، کمبود داده، ضعف مشارکت اجتماعی و نابرابری فضایی مواجه است.بر اساس نتایج، حرکت به سمت مدیریت شهری تاب آور مستلزم گذار از مدیریت واکنشی به مدیریت پیش نگر، از برنامه ریزی جزیره ای به برنامه ریزی یکپارچه و از زیرساخت های صرفا خاکستری به ترکیبی متوازن از زیرساخت های خاکستری، سبز و آبی است. همچنین تاب آوری اقلیمی باید با عدالت فضایی و اجتماعی پیوند داده شود تا منافع سیاست های سازگاری به شکل عادلانه میان گروه های مختلف شهری توزیع شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت شهری ، تاب آوری اقلیمی ، تغییر اقلیم ، حکمرانی شهری ، زیرساخت سبز ، سازگاری اقلیمی