دوقلوهای دیجیتال شهری؛ رویکردی نوین برای برنامه ریزی و مدیریت شهرهای آینده

تحولات شتابان فناوری های دیجیتال، رشد جمعیت شهری، پیچیده تر شدن ساختارهای فضایی و اجتماعی شهرها و افزایش حجم داده های تولیدشده از فعالیت های شهری، الگوهای سنتی برنامه ریزی و مدیریت شهری را با چالش های جدیدی مواجه ساخته است. در چنین شرایطی، تصمیم گیری شهری دیگر نمی تواند صرفا بر پایه داده های ایستا، مطالعات مقطعی و تجربه مدیران صورت گیرد؛ بلکه نیازمند ابزارهایی است که بتوانند وضعیت موجود شهر را به صورت پویا بازنمایی کرده، روابط متقابل میان اجزای مختلف آن را تحلیل کنند و پیامدهای تصمیمات آینده را پیش از اجرای واقعی مورد ارزیابی قرار دهند. دوقلوی دیجیتال شهری یکی از مهم ترین فناوری های نوظهور در پاسخ به این نیاز محسوب می شود.دوقلوی دیجیتال شهری، برخلاف یک مدل سه بعدی یا نقشه دیجیتال معمولی، بازنمایی دیجیتالی پویا از یک شهر، محله یا زیرسیستم شهری است که می تواند با دریافت داده های واقعی از محیط فیزیکی، وضعیت مدل دیجیتال را به روزرسانی کرده و از طریق مدل سازی، شبیه سازی و تحلیل داده، امکان بررسی سناریوهای مختلف را فراهم کند. سازمان بین المللی مخابرات نیز در توصیه نامه Y.۴۶۰۰، دوقلوی دیجیتال شهر هوشمند را ابزاری برای تحلیل سناریوها و آزمون راهبردهای شهری در یک نسخه مجازی از شهر معرفی می کند؛ به گونه ای که مشکلات احتمالی بتوانند پیش از تبدیل شدن به واقعیت شناسایی شوند.پژوهش حاضر با هدف تبیین ظرفیت دوقلوهای دیجیتال شهری در تحول برنامه ریزی و مدیریت شهرهای آینده و ارائه چارچوبی مفهومی برای بهره گیری از این فناوری انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و مرور هدفمند ادبیات علمی است. بررسی مطالعات اخیر نشان می دهد که دوقلوهای دیجیتال می توانند در حوزه هایی همچون برنامه ریزی کاربری زمین، حمل ونقل، مدیریت انرژی، زیرساخت، محیط زیست، مدیریت بحران و مشارکت شهروندی مورد استفاده قرار گیرند. بااین حال، تحقق ظرفیت واقعی این فناوری تنها به توسعه زیرساخت های فنی وابسته نیست و موضوعاتی همچون کیفیت و یکپارچگی داده ها، قابلیت همکاری سامانه ها، امنیت، حریم خصوصی، ظرفیت سازمانی، مشارکت ذی نفعان و نحوه ورود دوقلوی دیجیتال به فرآیندهای واقعی تصمیم گیری شهری اهمیت اساسی دارند.یافته های پژوهش نشان می دهد که مهم ترین تحول ناشی از دوقلوی دیجیتال، تغییر مدیریت شهری از مدیریت واکنشی و مبتنی بر مشاهده گذشته به سمت مدیریت پیش نگر، سناریومحور و مبتنی بر شبیه سازی آینده است. بر این اساس، مقاله حاضر دوقلوی دیجیتال شهری را نه صرفا یک مدل دیجیتالی از شهر، بلکه به عنوان نوعی آزمایشگاه مجازی و زیرساخت تصمیم یار شهری مفهوم سازی می کند که می تواند پیوند میان داده، فناوری، برنامه ریزی، مدیریت و مشارکت شهروندان را تقویت کند.

کلیدواژه ها:

دوقلوی دیجیتال شهری ، شهر هوشمند ، برنامه ریزی شهری ، مدیریت شهری ، شبیه سازی شهری ، هوش مصنوعی ، اینترنت اشیا ، تصمیم گیری شهری.