نقش آموزشهای همگانی و سواد انرژی در تغییر الگوی رفتار مصرف و صرفه جویی انرژی

بخش ساختمان های مسکونی سهم عمده ای از مصرف نهایی انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای را به خود اختصاص داده است. با وجود پیشرفت های فناورانه و بهبود استانداردهای ساخت وساز، مطالعات تجربی نشان می دهند که عملکرد واقعی مصرف انرژی تا حد زیادی متاثر از تصمیمات، عادات و الگوهای رفتاری ساکنان است. این مقاله مروری نظام مند، با هدف تبیین نقش آموزش های همگانی و ابعاد چندگانه سواد انرژی بر اصلاح رفتارهای مصرفی و تحقق صرفه جویی پایدار انرژی در محیط های مسکونی تدوین شده است. روش شناسی پژوهش بر پایه مرور ساختاریافته ادبیات و سنتز یافته های مطالعات تجربی و نظری منتشرشده در بازه زمانی سال های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ استوار است. یافته های سنتز نشان می دهد که سواد انرژی مفهومی سه بعدی شامل ابعاد شناختی (دانش فنی و مالی)، عاطفی (نگرش و هنجارهای اخلاقی) و رفتاری (اقدامات روزمره) است که در تعامل با کانال های آموزش همگانی، سازوکارهای بازخورد مصرف، فناوری های خانه های هوشمند و ابزارهای تلنگر رفتاری ، زمینه ساز تغییر الگوی مصرف می گردد. آموزش های عمومی منفعل به تنهایی اثربخشی محدودی دارند، در حالی که آموزش های تعاملی مبتنی بر بازخورد بلادرنگ، تحلیل داده های اندازه گیری هوشمند و گیمیفیکیشن، پتانسیل دستیابی به صرفه جویی واقعی بین ۵ تا ۱۸ درصد در مصرف انرژی الکتریکی و حرارتی مسکونی را دارا هستند. در نهایت، این پژوهش مدل مفهومی یکپارچه ای برای توسعه سیاست گذاری های رفتاری-آموزشی پیشنهاد داده و بر ضرورت بازطراحی ابزارهای تعرفه گذاری، مشوق های اجتماعی و کارزارهای آموزشی محله محور به عنوان مکمل سیاست های فناورانه تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

سواد انرژی ، آموزش های همگانی ، رفتار مصرف کننده ، ساختمان های مسکونی.