تاثیر عوامل زمینه ای روانی در وقوع جنایت و مسئولیت مرتکب‎

‎برای وقوع جرم، ارکانی لازم است و مرتکب در صورتی مجازات خواهد شد که واجد مسئولیت کیفری بوده و ارکان سه گانه و عناصر «مادی، معنوی و قانونی» نیز محقق شده باشد. همچنین اهلیت مرتکب، قصد، اراده و اختیار وی مسئولیت کیفری ایجاد نموده و موجب می گردد که فاعل جرم در صورت ارتکاب مصادیق مجرمانه، مستحق مجازات باشد. در قوانین موضوعه کشورمان علل و عواملی وجود دارد که در صورت ایجاد و یا وقوع آن، عوامل رافع مسئولیت کیفری و یا علل موجهه جرم ایجاد شده و مسئولیت کیفری از مرتکب زائل گشته و به دلیل فقدان این مسئولیت، مرتکب، جرم مجازات نخواهد شد؛ لیکن ایجاد این عوامل شرایط خاص خود را داشته و از مصادیق تشریع شده در قوانین جزایی، خارج نبوده؛ در غیر این صورت موجب زائل شدن مجازات نمی گردد. از جمله علل موجهه جرم، «حوادث ناشی از اعمال پزشکی، حوادث ناشی از عملیات ورزشی، اقدامات تربیتی والدین، معاذیر قانونی، امر آمر قانونی و دفاع مشروع» بوده و از عوامل رافع مسئولیت کیفری می توان به «صغر، جنون، اکراه، جهل به جرم بودن عمل(جهل به موضوع جرم)، بیهوشی، خواب و مستی» اشاره کرد ودر صورتی موجبات مرتفع شدن مسئولیت کیفری را ایجاد می کند که عنصر قصد در شخص مرتکب موجود نباشد. عوامل روانی در ارتکاب جرم نیز نقش داشته و برخی از مجرمین به دلیل اختلالات روانی که حتی منجر به جنون نمی گردد؛ مرتکب جرم شده و جرایم خونباری را موجب می شوند. این پژوهش که با روش توصیفی- تحلیلی نگارش شده؛ از منظر فقهی و حقوقی به مسئولیت مرتکبین جرم پرداخته و تاثیر عوامل زمینه ای روانی را نیز در حد وسع پژوهش مورد مداقه قرار داده است.

کلیدواژه ها:

مسئولیت کیفری ، جنون ، جنایت ، عوامل روانی ، مجازات