مدیریت رفتار سبز کارکنان برای ارتقای تاب آوری انرژی سازمان در شرایط بحران: ارائه مدل مفهومی

در سال های اخیر تنش های ژئوپلیتیکی، جنگ ها و اختلال در زنجیره های تامین انرژی، سازمان ها را با یکی از جدی ترین چالش های دوران معاصر روبه رو کرده اند. تداوم فعالیت سازمان در چنین شرایطی فقط به زیرساخت فنی و منابع انرژی گره نخورده است؛ نحوه ی مدیریت رفتار کارکنان در مصرف منابع نیز سهم قابل توجهی در تاب آوری دارد. با اینکه پژوهش درباره ی مدیریت منابع انسانی سبز، رفتار سبز کارکنان و تاب آوری سازمانی طی سال های اخیر گسترش زیادی یافته، این حوزه ها اغلب مستقل از هم بررسی شده اند و پیوند میان مدیریت رفتار سبز، بهینه سازی مصرف انرژی و تاب آوری در شرایط بحران، کمتر در قالب یک چارچوب یکپارچه تبیین شده است. هدف این پژوهش ارائه ی چارچوبی مفهومی است که نشان دهد مدیریت رفتار سبز کارکنان چگونه می تواند از مسیر بهینه سازی مصرف انرژی، تاب آوری سازمان را در شرایط بحران تقویت کند. این پژوهش از نظر هدف توسعه ای و از نظر روش، کیفی و از نوع مروری-تحلیلی است. داده ها با بررسی منابع علمی معتبر، گزارش های بین المللی و اسناد تخصصی گردآوری و با تحلیل محتوای کیفی و رویکردی تلفیقی بررسی شده اند. یافته ها نشان می دهد رهبری سبز، مدیریت منابع انسانی سبز و فرهنگ سازمانی حامی محیط زیست، زمینه ی شکل گیری رفتارهای سبز کارکنان را فراهم می کنند و این رفتارها با کاهش مصرف غیرضروری انرژی، افزایش بهره وری منابع و اصلاح الگوهای مصرف، ظرفیت تاب آوری انرژی سازمان را ارتقا می دهند. بر همین اساس، مدیریت رفتار سبز کارکنان را نمی توان صرفا یک اقدام زیست محیطی دانست؛ این مفهوم یکی از قابلیت های مدیریتی راهبردی برای آماده سازی سازمان در برابر بحران های انرژی است.

کلیدواژه ها:

رفتار سبز کارکنان ، تاب آوری سازمانی ، مدیریت انرژی ، بحران انرژی ، رهبری سبز