عوامل سازمانی موثر بر پدیده کناره گیری خاموش شغلی و تاثیر آن بر عملکرد سازمانی

هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و تبیین عوامل سازمانی موثر بر پدیده کناره گیری خاموش شغلی و بررسی نقش میانجی کناره گیری خاموش در رابطه بین عوامل سازمانی و عملکرد سازمانی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش اجرا توصیفی–پیمایشی و از حیث نوع رابطه بین متغیرها همبستگی است. در مرحله کیفی، با رویکرد مرور نظام مند ادبیات و بر اساس چارچوب‎ PRISMA، مقالات منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ (مطالعات خارجی) و ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ (مطالعات داخلی) از پایگاه های معتبر بازیابی و پس از غربالگری، ۲۵ مقاله واجد شرایط نهایی انتخاب شد. بر اساس نتایج این مرحله، چهار عامل سازمانی شامل عدالت سازمانی، حمایت سازمانی، جو و فرهنگ سازمانی و طراحی شغل و نظام پاداش به عنوان مهم ترین پیشایندهای سازمانی کناره گیری خاموش شناسایی شدند.در مرحله کمی، جامعه آماری شامل کلیه کارکنان بانک های ملی شهر تهران بود حجم نمونه بر مبناسی حداقل نمونه در مدلسازی معادلات ساختاری،۲۰۰ نفر در نظر گرفته شد و نمونه گیری به روش طبقه ای نسبی (بر اساس مناطق بانکی یا پست های سازمانی) انجام شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه با مقیاس لیکرت پنج درجه ای بود و داده ها از طریق روش پیمایش جمع آوری گردید. جهت تحلیل داده ها، ابتدا آمار توصیفی و آزمون نرمال بودن (کولموگروف–اسمیرنوف) انجام شد که نتایج، غیرنرمال بودن توزیع متغیرها را نشان داد؛ ازاین رو تحلیل مدل مفهومی با رویکرد PLS-SEM انجام گرفت. یافته های مدل نشان داد که عوامل سازمانی نقش معناداری در تبیین کناره گیری خاموش شغلی دارند و کناره گیری خاموش نیز به طور معنادار با عملکرد سازمانی مرتبط است؛ به گونه ای که مدیریت و بهبود مولفه های سازمانی شناسایی شده می تواند از طریق کنترل/کاهش کناره گیری خاموش، به ارتقای عملکرد سازمانی منجر شود.

کلیدواژه ها:

کناره گیری خاموش شغلی ، عوامل سازمانی ، عملکرد سازمانی