بررسی عوامل موثر بر ترک تحصیل یا افت تحصیلی دانشجویان در مقاطع مختلف تحصیلی دانشکده علوم تربیتی

پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر ترک تحصیل و افت تحصیلی دانشجویان در مقاطع مختلف تحصیلی دانشکده علوم تربیتی، به روش مرور نظام مند ادبیات نظری و پیشینه های تجربی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که این پدیده، نتیجه تعامل پیچیده چهار دسته عامل اصلی شامل عوامل فردی (مانند ضعف انگیزه، اضطراب، انتخاب نادرست رشته)، عوامل خانوادگی و اقتصادی (فشار مالی، غیربومی بودن، انتظارات نامناسب خانواده)، عوامل آموزشی و دانشگاهی (کیفیت تدریس، نظام ارزشیابی حفظ محور، نبود مشاوره موثر) و عوامل اجتماعی-محیطی (کمبود امکانات رفاهی، چالش های آموزش مجازی پساکرونا) است. با تفکیک مقاطع تحصیلی مشخص شد که در کارشناسی، عدم تطابق رشته با علاقه و مشاوره ضعیف؛ در ارشد، ضعف در روش شناسی و سواد آماری؛ و در دکتری، تنهایی پژوهشی و فشار انتشار مقاله، از مهم ترین عوامل هستند. پژوهش های مرجع نشان دادند که دانشجویان ممتاز نسبت به دانشجویان مشروط، از بهره هوشی، عزت نفس و پیشینه تحصیلی بالاتری برخوردارند و اکثر دانشجویان دچار افت، غیربومی هستند. مدل های نظری مانند تینتو و بین تاکید دارند که یکپارچگی آکادمیک و اجتماعی و نیز رضایت از محیط آموزشی، نقش کلیدی در ماندگاری دانشجو دارند. در مجموع، ترک تحصیل یک شکست فردی نیست، بلکه نقصی سیستمی است که با مداخلات به موقع، مشاوره، حمایت مالی و بازطراحی آموزشی قابل پیشگیری است. پژوهش در این حوزه، یک ضرورت راهبردی برای تضمین کیفیت نیروی انسانی نظام تعلیم و تربیت کشور محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

ترک تحصیل ، افت تحصیلی ، مقاطع مختلف ، دانشکده علوم تربیتی