تقویت سرمایه اجتماعی از طریق مدرسه محوری و همکاری های بین بخشی در ایران: الگوی نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان (نماد) برای کاهش شکاف های اجتماعی

سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از مهم ترین مولفه های توسعه پایدار، نقش اساسی در افزایش انسجام اجتماعی، کاهش نابرابری ها و پیشگیری از آسیب های اجتماعی دارد. مدرسه، به عنوان فراگیرترین نهاد تربیتی و اجتماعی، ظرفیت قابل توجهی برای تقویت سرمایه اجتماعی از طریق آموزش، مشارکت اجتماعی و همکاری های بین بخشی دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان (نماد) در تقویت سرمایه اجتماعی و کاهش شکاف های اجتماعی انجام شد. این پژوهش از نوع کیفی و با روش کتابخانه ای اسنادی انجام شده است. داده ها از طریق مطالعه و تحلیل اسناد بالادستی، قوانین، آیین نامه ها، دستورالعمل های اجرایی، گزارش های تخصصی و منابع علمی مرتبط گردآوری و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند. یافته ها نشان داد که تقویت نقش اجتماعی مدرسه، ارتقای اثربخشی نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان، توسعه همکاری های بین بخشی، استقرار نظام ارجاع، گسترش مشارکت خانواده و جامعه محلی، توسعه شبکه های حمایت اجتماعی و تحقق عدالت در دسترسی به خدمات آموزشی، تربیتی و حمایتی، مهم ترین مولفه های تقویت سرمایه اجتماعی هستند. همچنین نتایج بیانگر آن است که نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان با ایجاد سازوکارهای هماهنگ میان مدرسه و دستگاه های مسئول، می تواند زمینه افزایش اعتماد اجتماعی، ارتقای مشارکت، بهبود سلامت روانی و اجتماعی دانش آموزان و کاهش شکاف های اجتماعی را فراهم سازد. بر این اساس، استقرار حکمرانی یکپارچه، تامین منابع پایدار، تقویت همکاری های بین بخشی و توسعه نظام پایش و ارزیابی، از مهم ترین الزامات ارتقای اثربخشی این نظام به شمار می رود‎. ‎

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان (نماد) ، همکاری های بین بخشی ، شکاف های اجتماعی ، سلامت اجتماعی.