لزوم مدیریت زیرساخت های شهری ماهدشت با هدف تاب آوری در بحران های طبیعی

امروزه افزایش فراوانی و شدت بحران های طبیعی نظیر زلزله، سیلاب، فرونشست زمین، طوفان و تغییرات اقلیمی، ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت زیرساخت های شهری را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان، شهر ماهدشت به عنوان یکی از شهرهای در حال توسعه، به دلیل گسترش کالبدی، افزایش جمعیت، توسعه شبکه های حمل ونقل، تاسیسات زیربنایی و خدمات شهری، نیازمند رویکردی جامع و آینده نگر در مدیریت زیرساخت ها با هدف ارتقای تاب آوری شهری است. پژوهش حاضر با هدف تبیین اهمیت مدیریت یکپارچه زیرساخت های شهری ماهدشت در افزایش آمادگی، کاهش آسیب پذیری و ارتقای توان بازیابی شهر در برابر بحران های طبیعی انجام شده است. این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی–تحلیلی و مرور منابع علمی، اسناد مدیریتی، استانداردهای بین المللی مدیریت بحران و مطالعات مرتبط، ابعاد مختلف مدیریت زیرساخت های شهری را در چارچوب تاب آوری شهری مورد بررسی قرار می دهد. یافته ها نشان می دهد که کیفیت مدیریت زیرساخت های حیاتی شامل شبکه آب و فاضلاب، برق، گاز، مخابرات، راه های ارتباطی، حمل ونقل شهری، مراکز امدادی، سامانه های اطلاعاتی و تاسیسات خدمات عمومی، نقش تعیین کننده ای در کاهش خسارات جانی و مالی، حفظ تداوم خدمات اساسی و تسریع فرآیند بازسازی پس از وقوع بحران دارد. همچنین ضعف در نگهداری، فرسودگی زیرساخت ها، نبود نظام پایش هوشمند، ناهماهنگی بین دستگاه های اجرایی، محدودیت منابع مالی و فقدان برنامه ریزی مبتنی بر ارزیابی ریسک، از مهم ترین چالش های مدیریت زیرساخت های شهری در مواجهه با بحران های طبیعی محسوب می شوند‎.‎ نتایج پژوهش بیانگر آن است که تحقق تاب آوری شهری در ماهدشت مستلزم استقرار نظام مدیریت یکپارچه زیرساخت ها، توسعه سامانه های هوشمند پایش و هشدار سریع، به کارگیری فناوری های نوین مانند سامانه های اطلاعات جغرافیایی، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی در مدیریت زیرساخت ها، تقویت برنامه های نگهداری پیشگیرانه، اجرای پروژه های مقاوم سازی زیرساخت های حیاتی، تدوین سناریوهای مدیریت بحران، ارتقای هماهنگی بین سازمان های خدمات رسان و افزایش مشارکت شهروندان در برنامه های آمادگی و کاهش خطرپذیری است. افزون بر این، بهره گیری از اصول توسعه پایدار، برنامه ریزی مبتنی بر ریسک و سرمایه گذاری هدفمند در زیرساخت های مقاوم، می تواند ظرفیت شهر ماهدشت را برای مقابله با بحران های طبیعی به میزان قابل توجهی افزایش دهد. در مجموع، مدیریت کارآمد زیرساخت های شهری نه تنها عامل حفظ تداوم عملکرد خدمات عمومی در شرایط بحرانی است، بلکه یکی از ارکان اساسی تحقق توسعه پایدار، ارتقای امنیت شهری، افزایش اعتماد عمومی و بهبود کیفیت زندگی شهروندان محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت زیرساخت های شهری ، توسعه پایدار شهری ، مدیریت بحران های طبیعی ، شهرداری ماهدشت