تحلیل گفتمان انتقادی محتوای برنامه های فرهنگی مدارس متوسطه دخترانه بر اساس نمادهای ملی و مذهبی (مطالعه موردی: مدارس متوسطه ناحیه یک اراک)

پژوهش حاضر با هدف تحلیل گفتمان انتقادی محتوای برنامه های فرهنگی مدارس متوسطه دخترانه ناحیه یک اراک بر اساس نمادهای ملی و مذهبی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، ترکیبی (کمی-کیفی) با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی بر اساس مدل سه سطحی فرکلاف است. جامعه آماری شامل کلیه برنامه های فرهنگی مصوب معاونت پرورشی وزارت آموزش و پرورش و نیز برنامه های اجرا شده در مدارس متوسطه دخترانه ناحیه یک اراک در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ می باشد. نمونه گیری به روش ترکیبی از نوع هدفمند و طبقه ای انجام شده است. نتایج نشان می دهد که برنامه های فرهنگی با هدف هویت بخشی به نسل نوجوان به نمادهای هویت ملی و مذهبی توجه دارند، اما این توجه متوازن نیست. در حوزه نمادهای هویت دینی، برنامه ها برجستگی بیشتری در مقایسه با نمادهای هویت ملی داشته اند. بیشترین توجه به قرآن مجید، مناسک مذهبی واجب، ایثار و شهادت در حوزه مذهبی و در حوزه ملی به نمادهای دفاع از سرزمین، پرچم، سرود ملی و شعر و ادب معطوف شده است. برنامه های مربوط به جشن های ملی عمدتا محدود به دهه فجر و سالروز آزادسازی خرمشهر شده است. یافته ها حاکی از غلبه گفتمان دینی بر گفتمان ملی در برنامه های فرهنگی مدارس مورد مطالعه است.

کلیدواژه ها:

تحلیل گفتمان انتقادی ، برنامه های فرهنگی ، نمادهای ملی ، نمادهای مذهبی ، مدارس متوسطه دخترانه.