طراحی مدل تقویت میل به موفقیت معلمان دوره ابتدایی

میل به موفقیت یکی از مهم ترین عوامل موثر بر انگیزش، عملکرد حرفه ای و کیفیت تدریس معلمان است. طراحی یک مدل جامع برای تقویت میل به موفقیت معلمان دوره ابتدایی می تواند عوامل موثر، راهبردهای ارتقا و پیامدهای آن را شناسایی کرده و زمینه بهبود کیفیت آموزش و یادگیری را فراهم سازد. هدف این پژوهش، طراحی و ارائه یک مدل بومی و علمی برای تقویت میل به موفقیت معلمان دوره ابتدایی از طریق شناسایی عوامل علی، شرایط زمینه ای، راهبردها، عوامل مداخله گر و پیامدهای آن با استفاده از نظریه داده بنیاد (اشتراوس و کوربین) است تا چارچوبی کاربردی برای ارتقای انگیزش و عملکرد حرفه ای معلمان و بهبود کیفیت نظام آموزش و پرورش ارائه شود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و مبتنی بر نظریه داده بنیاد (Grounded Theory) با رویکرد اشتراوس و کوربین است. انتخاب این روش از آن رو مناسب بود که هدف پژوهش، طراحی مدل تقویت میل به موفقیت معلمان دوره ابتدایی بر اساس تجارب، دیدگاه ها و تحلیل داده های گردآوری شده از میدان پژوهش بود. از آنجا که درباره سازوکارها، عوامل و فرایندهای تقویت میل به موفقیت در میان معلمان دوره ابتدایی، الگوی نظری منسجم و بومی کافی در دست نبود، روش داده بنیاد به عنوان روشی مناسب برای استخراج مقوله ها و تبیین روابط میان آن ها انتخاب شد. مشارکت کنندگان پزوهش به صورت نمونه گیری هدفمند و نظری از میان خبرگان حوزه مدیریت آموزشی،مدیران و معلمان با تجربه و مرتبط دوره ابتدایی، انتخاب شدند . فرآیند نمونه گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و به منظور مدیریت، سازماندهی و تحلیل داده های کیفی از نرم افزار MAXQDA ۲۰۲۴‎ استفاده شد. تحلیل داده ها بر اساس سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام گرفت. در مرحله کدگذاری باز، مفاهیم اولیه از متن مصاحبه ها استخراج و در قالب کدهای اولیه سازمان دهی شدند. در مرحله کدگذاری محوری، کدهای هم معنا در قالب مقوله های فرعی و اصلی طبقه بندی و روابط میان آن ها تبیین شد. در نهایت، در مرحله کدگذاری گزینشی، مقوله هسته شناسایی و مدل نهایی تقویت میل به موفقیت معلمان دوره ابتدایی تدوین گردید. یافته ها نشان داد که عوامل فردی، سازمانی، مدیریتی، حرفه ای و اجتماعی در تقویت میل به موفقیت معلمان نقش اساسی دارند. همچنین حمایت مدیران، فرصت های رشد حرفه ای، نظام انگیزشی مناسب، فرهنگ سازمانی حمایتی، خودکارآمدی، انگیزش درونی و تعاملات حرفه ای از مهم ترین مولفه های اثرگذار بر این پدیده هستند. مدل ارائه شده می تواند به عنوان چارچوبی علمی برای برنامه ریزی و سیاست گذاری در راستای ارتقای میل به موفقیت و بهبود عملکرد حرفه ای معلمان دوره ابتدایی مورد استفاده مدیران و تصمیم گیران نظام آموزش وپرورش قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

میل به موفقیت ، یادگیری ، بهبود کیفیت آموزش ، ارتقای انگیزش ، عملکرد حرفه ای معلمان