واکاوی ساختار زیباشناختی و سازوکارهای فرمالیستی در شعر فریدون مشیری با تکیه بر تحلیل لایه های زبانی و معنایی

شعر معاصر ایران در مسیر تطور و دگردیسی خود، همواره آوردگاه تلاقی سنت های ادبی کهن و نوآوری های فرمی و محتوایی بوده است و در این میان، اشعار فریدون مشیری به عنوان یکی از برجسته ترین نمایندگان جریان اعتدال در شعر نو، جایگاهی یگانه و قابل تامل دارد. پژوهش مروری و تحلیلی حاضر با هدف واکاوی ساختار زیباشناختی و سازوکارهای فرمالیستی در شعر این شاعر نامدار، با تکیه بر تحلیل دقیق لایه های زبانی و معنایی سامان یافته است. این مطالعه نشان می دهد که مشیری با درکی عمیق از ظرفیت های موسیقایی کلام و بهره گیری هوشمندانه از عناصر طبیعت، توانسته است زبانی مستقل و به دور از پیچیدگی های تصنعی خلق کند که در عین سادگی، از انسجام فرمی و غنای زیباشناختی بسیار بالایی برخوردار است. بررسی لایه های معنایی شعر او نمایانگر پیوندی ناگسستنی میان عواطف زلال انسانی، بن مایه های رمانتیسم جامعه گرا و اسطوره های ملی است که در ساختاری منسجم و فرمالیستی، به آشنایی زدایی از مفاهیم روزمره می انجامد. دستاوردهای این واکاوی حاکی از آن است که شاعر با ایجاد هارمونی دقیق میان فرم و محتوا، تناسبات آوایی و استفاده از ساختارهای نحوی نرم و منعطف، توانسته است علاوه بر حفظ رسالت اجتماعی خود، اثری هنری با بالاترین استانداردهای فرمالیستی خلق نماید. نتایج این واکاوی نشانگر آن است که فرم در شعر مشیری هرگز عنصری تحمیلی و مجزا از محتوا نیست، بلکه ظرفی ارگانیک است که تمامی عواطف، اندیشه ها و تجربیات زیسته شاعر را در پیکره ای زیباشناختی به مخاطب عرضه می دارد.